Eriksen'in kalp cihazı nasıl çalıştı: Sahadaki sporcuların ICD yaşamı

Christian Eriksen'in Danimarka milli takımının hazırlık maçı sırasında yaşadığı kalp olayı, sahaya kısa süreliğine müdahale ekiplerini koştururken aslında bambaşka bir konuyu da yeniden gündeme taşıdı: implante edilebilir kardiyoverter-defibrilatör, yani kısaca ICD. BBC, 2021 Euro turnuvasından sonra Eriksen'e takılan cihazın bu kez nasıl tetiklendiğini ve sporcunun durumunun istikrarlı olduğunu aktarıyor.

ICD, küçük bir cep telefonu büyüklüğünde bir cihaz olarak göğüs üst kısmındaki cilt altına yerleştiriliyor ve elektrotları kalbin sağ tarafına uzanıyor. Cihaz, kalp ritmini saniyenin her diliminde takip ediyor; ventriküler taşikardi ya da fibrilasyon gibi yaşamı tehdit eden ritim bozuklukları gerçekleştiğinde, milisaniyeler içinde elektriksel bir şok vererek ritmi düzeltiyor. Eriksen'in ICD'sinin de bu olayda devreye girdiği bildirildi.

BBC Spor'a konuşan Manchester Üniversitesi'nden Profesör Vassilios Vassiliou, ICD'lerin uzun yıllardır kardiyoloji pratiğinde standart koruma araçlarından biri olduğunu hatırlattı. Vassiliou, profesyonel düzeyde spor yapan kişilerde cihazın yerleştirilmesinin tüm geri dönüş kararlarını bireysel olarak değerlendirmeyi gerektirdiğini, çünkü antrenman yüklerinin pil ömrünü ve sinyal kalitesini etkileyebileceğini anlattı.

Profesyonel sporcuların ICD ile sahalara dönmesi son on yılda kabul gören bir yaklaşım haline geldi. Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) ve Amerikan Kardiyoloji Koleji (ACC) kılavuzları, ICD takılı sporcuların düşük-orta riskli sporlara devam edebileceğini, ancak uzun süreli uzman izlemi ve takım doktoru iletişiminin şart olduğunu belirtiyor. Cihazın çarpma riski yüksek temas sporlarında ekstra koruma gerektirebileceği de notlar arasında.

Eriksen'in 2021 yazında geçirdiği ilk olayın ardından İtalyan futbol federasyonu kuralları gereği Serie A'ya dönüşü engellenmişti; futbolcu Manchester United'a kadar uzanan kariyerinde Premier Lig kurallarına göre cihazla oynayabildi. BBC'nin yeni olayda aktardığı bilgilere göre, futbolcunun durumu istikrarlı ve klüp ile milli takım kadrosu cihazın devreye girmesinin beklenen koruyucu işlevi gördüğünü doğruladı.

Bilim camiası için ICD'lerin sporcularda kullanımına dair toplanan veriler giderek artıyor. 2017'de yayımlanan ICD Sports Safety Registry, beş yıllık takipte temas sporlarına dönen 440 sporcunun çoğunda ciddi cihaz arızası ya da uygunsuz şok riskinin sınırlı kaldığını gösterdi. Yine de uzmanlar, her vakanın elektrofizyolog gözetiminde değerlendirilmesini öneriyor.

Profesyonel futbol klüplerinin bir kısmı, ICD takılı oyuncularla çalışmada özel protokoller uyguluyor: cihaz programlamasının antrenman yüküne göre kalibrasyonu, otomatik haberleşmeli telemetrik kontroller ve maç günlerinde defibrilatör + kardiyolog hazır bulundurma standardının daha sıkı uygulanması bunlar arasında. UEFA, 2021 olayının ardından stadyumlardaki acil müdahale protokollerini gözden geçirmişti.

Futbol dünyasında ICD ile oynamaya devam eden başka örnekler de var. Hollanda milli takımından Daley Blind, 2019'da kardiyak ritim bozukluğu nedeniyle ICD'sini taktırdıktan sonra Ajax ve Manchester United formaları altında oynamayı sürdürdü. Blind'ın deneyimi, BBC'nin de hatırlattığı gibi, sporcular ve kardiyologlar arasında zamanla biriken kanıt tabanının somut örneklerinden biri olarak gösteriliyor.

Hastalar tarafından bakıldığında, ICD'nin verdiği şokun fiziksel hissi kişiden kişiye farklı olabiliyor. Bazı kullanıcılar göğüste güçlü bir tekmeyi anımsatan bir hissin söz konusu olduğunu söylüyor; cihaz tetiklendikten sonra mutlaka kardiyolog kontrolü gerekiyor. Eriksen'in durumunda olayın hemen ardından tıbbi ekiplerin yapılandırılmış değerlendirme sürecini başlattığı bildirildi.

BBC'nin yazısı, ICD'nin yalnızca bir acil durum kurtarma aracı değil, profesyonel sporun sınırlarında çalışan modern kardiyolojinin uzun bir teknolojik birikiminin sonucu olduğunu hatırlatıyor. Eriksen'in vakası, hem cihazın koruyucu rolünü hem de sporcuların izlenmesi gereken titiz protokollerin önemini bir kez daha gözler önüne seriyor. Bu yazı tıbbi tavsiye yerine geçmez.