İngiltere acillerinde uzayan bekleme süreleri ayda 1.300'den fazla ölüme yol açıyor

İngiltere Sağlık Sistemi'nin (NHS) en gündemli kapasite problemlerinden biri olan acil servis (A&E) bekleme süreleri, yeni bir analize konu oldu. The Guardian'ın aktardığı Royal College of Emergency Medicine (RCEM) çalışmasına göre, uzayan bekleme sürelerinin İngiltere'de ayda 1.300'ü aşkın ek ölümle ilişkilendirilebildiği belirtiliyor.

RCEM analizi, tahmini ek ölüm sayılarını uzun bekleme süreleri ile mortalite arasındaki ilişkiyi inceleyen 2024 ön çalışmasına dayandırıyor. Çalışma, 8 saat veya daha uzun A&E beklemesinin her 67 hastadan birinde, beklenenin üzerinde bir mortalite riskiyle ilişkilendirildiğini ortaya koymuştu. RCEM aynı modeli son aylık NHS verilerine uygulayarak güncel tahminini oluşturdu.

NHS England'ın Nisan ayı verileri, A&E hastalarının yüzde 26'sının dört saatlik hedefin üzerinde beklemek zorunda kaldığını gösterdi. Aynı verilere göre, yataklı tedaviye geçişin gerekli olduğu hastaların 12 saat veya daha fazla beklediği vaka sayısı 152 bin civarında. Hastanelerin yatak doluluk oranı yüzde 92'nin üzerinde olmaya devam ediyor.

The Guardian'a konuşan RCEM başkanı Dr Adrian Boyle, hesaplamaların 'kaba bir tahmin değil; gerçek, ölçülebilir bir hasta zararı modeli' olduğunu söyledi. Boyle, hesaplamaların hızlı triyaj ve hızlı taburculuk pratiklerinde iyileştirme yapılmazsa sayıların yaz aylarında daha da artabileceği uyarısında bulundu.

NHS England sözcüsü, sistemde uzun süredir devam eden basıncın 'çok faktörlü' olduğunu söyleyerek bakım evi yataklarındaki sıkışıklık ve yardımcı sağlık personeli kıtlığını işaret etti. Sağlık Bakanı Wes Streeting'in ofisi, yıl sonuna kadar 5.000 yeni acil bakım yatağının devreye alınacağını açıkladı. Plan, sahaya çıkma süresi açısından eleştirmenler tarafından şüpheyle karşılandı.

Uzmanlar, sorunun yalnızca A&E ile sınırlı olmadığını vurguluyor. Hastaların hastane içinde sıkışmasının bir nedeni, evde bakım veya bakım evi yatağına nakil olamayan 'medikal olarak hazır taburculuk' (medically ready for discharge) hastalarının yataklarda kalmaya devam etmesi. İngiltere'de bu kategoride günlük yaklaşık 14 bin hasta kayıtlı.

Komşu sağlık sistemleri ile karşılaştırıldığında, Almanya ve Hollanda'da A&E ortalama bekleme süresi son üç yılda artmış olsa da, ek ölüm tahminleri İngiltere modellerinden daha düşük çıkıyor. Bu farkın bir kısmının yataklı kapasite ve sosyal bakım arz farklarıyla açıklanabileceği belirtiliyor.

Reform tarafında, RCEM 'four-hour standard'ın yeniden zorunlu kılınmasını ve A&E sonrası nakil sürelerine bağlı performans ölçütlerinin geri getirilmesini öneriyor. Royal College of Nursing ise hemşire kadrosu kaybının hızla geri kazanılması gerektiğini söylüyor. Hükümet, sonbahar bütçesinde sosyal bakım reformu için 4 milyar sterline kadar ek ödenek değerlendirdiğini açıkladı.

Hasta tarafından bakıldığında, uzayan bekleme süreleri yalnızca ölüm riskine değil aynı zamanda tedavi planlamasının kalitesine de yansıyor. Kalp krizi, sepsis, inme ve karın içi acillerde dakikalar belirleyici. RCEM raporu, klinisyenlerin hasta önceliklendirmesini hızlandırmak için kullandığı 'streaming' protokollerinin standartlaştırılması gerektiğini de söylüyor.

The Guardian'ın notlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, A&E bekleme süreleri İngiltere sağlık sisteminin yapısal kapasite probleminin bir göstergesi haline gelmiş durumda. Çözümün hızlı taburculuk, yatak kapasitesi ve sosyal bakım arzının birlikte ele alınmasından geçtiği üzerinde geniş bir uzlaşı bulunuyor; tartışma, hangi sırayla ve hangi maliyetle yapılacağı noktasında düğümleniyor. Bu yazı tıbbi tavsiye yerine geçmez.