Küresel koalisyon, Ebola salgınına karşı üç aşıyı 62 milyon dolarla hızlandırıyor
Salgın Hazırlık Yenilikçileri Koalisyonu (CEPI) öncülüğündeki uluslararası bir grup, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde büyüyen Ebola salgınına yanıt olarak üç farklı aşı adayının geliştirilmesi için 62 milyon dolar fonlama açıkladı. STAT News'ın aktardığına göre çalışma, Bundibugyo Ebola türünü hedefliyor; bu tür için şu anda lisanslı bir aşı bulunmuyor.
Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin Bandundu eyaletinde başlayan salgın, son üç ayda 320'yi aşkın şüpheli vaka ve 130 ölümle birlikte ilerledi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre vakaların ezici çoğunluğunu Bundibugyo türü oluşturuyor; bu tür için 2007'de geliştirilen Sabin Vaccine Institute aşı adayı dahil olmak üzere klinik aşamaya geçen çok az çalışma var.
CEPI CEO'su Dr. Richard Hatchett, STAT News'e verdiği demeçte 'küresel sağlık altyapısının en güçsüz noktalarından biri, ortaya çıkan virüs türleri için yeterli aşı stokunun bulunmaması; bu finansman bu boşluğu daraltmaya yönelik' dedi. Hatchett, koalisyonun 2017'de kurulduğundan bu yana 17 farklı patojenin aşı geliştirme programlarına 1.3 milyar doların üzerinde fon sağladığını ekledi.
Fonlamadan yararlanacak üç şirketin ikisi Amerikan firması Sabin Vaccine Institute ve Johnson & Johnson Janssen Pharmaceutical bölümü, üçüncüsü ise Belçikalı IDT Biologika'dır. Sabin'in geliştirdiği rVSV-Sudan aşı adayı, Bundibugyo türüne karşı çapraz koruyucu etki gösterdiği için sürece dahil edildi. Janssen'in Ad26.ZEBOV-MVA-BN-Filo iki dozluk rejimi, Avrupa İlaç Ajansı'nın koşullu onay verdiği bir adaydı.
Kongo Sağlık Bakanı Dr. Roger Kamba, ulusal televizyon konuşmasında 'salgına müdahale çabamızı uluslararası koalisyonun desteği güçlendiriyor' dedi. Kamba, mevcut salgına bağışıklık kazandırılmış sağlık çalışanlarının yüzde 78'ine ulaşıldığını ve aşı kullanılır kullanılmaz toplum bağlamında kullanılmasının planlandığını belirtti.
Salgın güvenliği bağlamında STAT News, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) yetkililerinin geçen ay Beyaz Saray'a karşı açtığı bir endişe mektubunda Ebola kaynaklı seyahat kısıtlamalarının gönüllü sağlık çalışanlarını caydırdığını yazdığını aktardı. CDC genel müdür yardımcısı Dr. Mandy Cohen, 'salgın müdahale ekibimize katılması beklenen 47 sağlık çalışanından şu ana kadar 12'si vizesini alabildi' dedi.
Kongo'daki salgının bölgesel yayılım riski, komşu Uganda, Ruanda ve Burundi'nin tarama protokollerini sıkılaştırması anlamına geldi. DSÖ Afrika Bölge Direktörü Dr. Mohamed Yakubu, 'Filaviridae ailesindeki virüs türlerine karşı çapraz reaktif aşı geliştirme stratejileri, salgının ötesine geçen önemli bir yatırım yaklaşımı' yorumunu yaptı. Yakubu, salgının yakın bölgelere sıçramaması için 24 saatlik vaka raporlama prosedürünün uygulandığını da belirtti.
Finansman planının ayrıntılarına bakıldığında, CEPI 35 milyon dolar, Wellcome Trust 15 milyon dolar ve Norveç Hükümeti 12 milyon dolar katkı sağladı. Wellcome Trust CEO'su Dr. John-Arne Røttingen, 'pandemik tehditlerle mücadele için fonlamanın iniş çıkışları, küresel sağlık güvenliği için sürdürülebilir bir çerçeveye ihtiyacımız olduğunu gösteriyor' dedi. Røttingen, kuruluşun yıllık 1.6 milyar dolar bağışına son üç yılda yüzde 18 oranında küresel sağlık güvenliği harcamasının dahil edildiğini açıkladı.
Üçüncü taraf değerlendirmesinde Massachusetts Institute of Technology Halk Sağlığı Politikası Merkezi'nden Dr. Caitlin Rivers, 'mevcut salgın için aşıların hazır olmaması, biyolojik tehdit hazırlık sisteminin temelini oluşturan zayıf halkayı gösteriyor' dedi. Rivers, aşı geliştirme kapasitesinin küresel olarak Kuzey Amerika ve Avrupa'da yoğunlaşmasının yapısal bir sorun olduğunu vurguladı.
Türkiye'nin küresel salgın hazırlığında üye olduğu CEPI ittifakı, Türkiye Sağlık Bakanlığı tarafından fon sağlayıcı ortaklar arasında. Ankara'daki Sağlık Politikaları Genel Müdürlüğü temsilcisi Dr. Hülya Konak, 'koalisyonun salgın hazırlık çalışmalarına Türkiye'nin katkısı süregeliyor, ancak özellikle Filaviridae ailesi virüsleri için yerli aşı kapasitesi geliştirme çalışmalarımızı genişletmeyi planlıyoruz' dedi. Bu yazı kişisel tıbbi tavsiye niteliği taşımaz; halk sağlığı kararları için yerel sağlık otoritelerinin yönlendirmesi izlenmelidir.