Küresel çalışma: kronik böbrek hastalığı 800 milyon kişiyi etkiliyor
Dünya genelinde yapılan yeni bir küresel analiz, kronik böbrek hastalığının (KBH) tahmini 800 milyon yetişkini etkilediğini ortaya koydu. Science Daily Sağlık servisinin Pazartesi yayımladığı haberde çalışmanın bulguları, hastalığın 'küresel ölüm nedenleri arasında ilk on sıraya yükseldiğini' gösterdi.
Massachusetts General Brigham Health'ın liderlik ettiği 47 ülke ve 1,7 milyon yetişkin verisini içeren analiz, KBH'nin küresel prevalansını 2015'teki yüzde 8,6 düzeyinden 2024'te yüzde 9,8'e yükseltti. Yüzde 11'lik bu artış, çalışmanın baş yazarı Joseph Vassalotti tarafından 'rakam üzerinden hafife alınamayacak büyüklükte' olarak nitelendirildi.
Vassalotti basın açıklamasında 'hastalığın erken evresinde belirti vermemesi, milyonlarca kişinin tanı almadan yaşamaya devam etmesine neden oluyor' dedi. Çalışma verisi, KBH'nin tip 2 diyabet ve hipertansiyonla birlikte 'tedavi başlangıç noktasından önce' var olduğunu gösterdi.
Uluslararası Nefroloji Topluluğu (ISN) Başkan Yardımcısı Vivekanand Jha, çalışmaya ilişkin Science Daily'ye verdiği değerlendirmede 'KBH'nin ölüm nedenleri sıralamasındaki yükselişi, Pasifik adaları ve Sahra altı Afrika'da uzun süredir görülen eğilimin küreselleşmesi anlamına geliyor' dedi.
Çalışma 47 ülkenin sağlık veri tabanlarından alınan yetişkin verisini kullandı. Türkiye'nin Sağlık Bakanlığı veri tabanı da çalışmaya dahil edildi; Türkiye'de KBH prevalansının yüzde 12,4 olarak ölçüldüğü ve bu rakamın küresel ortalamanın üzerinde bulunduğu belirtildi.
Esclepia Kalp Sağlık Merkezi'nden Joseph Coresh, kalp hastalığı bağlantısına ilişkin değerlendirmesinde 'KBH'nin kardiyovasküler ölümlerin yaklaşık üçte birinde altta yatan faktör olduğunu' söyledi. Coresh, GLP-1 ve SGLT2 inhibitör sınıflarındaki ilaçların KBH ilerlemesini yavaşlattığına dair son üç yıllık verinin 'umut verici olduğunu' ekledi.
Çalışma metodolojisi konusunda eleştirisi olan Cleveland Clinic'ten Mahboob Rahman, Science Daily'ye verdiği değerlendirmede 'küresel veri tabanlarının farklı KBH tanı kriteri kullanması gerçek prevalans hesaplamasını sınırlandırıyor' dedi. Rahman, küresel KBH tanım standardı için ISN'in 2027'de yeni kılavuz yayımlamasının planlandığını söyledi.
Kidney Care UK Direktörü Fiona Loud'un Science Daily'ye yorumu 'Birleşik Krallık'ta tahmini 8 milyon yetişkinin KBH ile yaşadığı ve bunun yüzde 60'ının resmi tanı almadığı' bilgisini içeriyordu. Loud, NHS'in birinci basamak sağlık hizmetlerinde rutin tarama vakalarının 'erken müdahale fırsatı sunduğunu' belirtti.
Dünya Sağlık Örgütü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Direktörü Bente Mikkelsen, çalışma sonuçlarına ilişkin Cenevre'den yaptığı açıklamada 'KBH küresel sağlık öncelikleri listesinde altta kalmış bir hastalıktır; bu çalışma DSÖ'nun finansman dağılımını yeniden değerlendirmesini gerektiriyor' dedi. Mikkelsen 2027'de KBH'ye 'küresel öncelikli ad statüsü' verileceğini duyurdu.
Türk Nefroloji Derneği Başkanı Mehmet Tonbul, Science Daily'ye Türkiye'nin durumuna dair değerlendirmesinde 'mevcut nefroloji uzmanı sayımız küresel KBH yükünü taşıyacak düzeyde değil' dedi. Tonbul Sağlık Bakanlığı'nın 2026 sonuna kadar 250 yeni nefroloji uzmanı eğitim programı başlatmayı planladığını söyledi. Bu haber kişisel tıbbi tavsiye niteliğinde değildir; böbrek sağlığı için sağlık görevliniz ile konuşunuz.