CBD'nin Alzheimer'da beyin bağışıklık tepkisini yavaşlatabileceği farelerde gösterildi
Science Daily'de yayımlanan yeni bir çalışma, kannabidiyolün (CBD) Alzheimer hastalığı modeli farelerde beyin bağışıklık tepkisini hafifletip nöroinflamasyonu azaltabildiğini gösterdi. Auburn Üniversitesi tarafından Salk Enstitüsü ile birlikte yürütülen çalışmada, soluma yoluyla CBD alan farelerde mikroglia adı verilen beyin bağışıklık hücrelerinin aktivitesinin azaldığı tespit edildi. Bu hücreler, kronik aktivasyon halinde beyin doku hasarına yol açabilir.
Çalışmanın baş yazarı, Auburn Üniversitesi Tıp Fakültesi nörobilim profesörü Dr. Vishnu Suppiramaniam, 'CBD'nin Alzheimer hastalığında oynayabileceği rol uzun süredir tartışılıyordu. Bu çalışma, ilk kez beyinin bağışıklık tepkisini hedefleyen mekanizmayı detaylı şekilde belgeliyor' ifadesini kullandı. Çalışma 27 Mayıs'ta Journal of Alzheimer's Disease'de yayımlandı.
Çalışmaya göre 5xFAD model farelerine günde iki kez beş hafta boyunca CBD verildiğinde, beyin amiloid plak yoğunluğu yüzde 18 azaldı. Aynı zamanda IL-6 ve TNF-alpha gibi inflamasyon belirteçlerinde yüzde 24 düşüş gözlendi. Bu belirteçler, Alzheimer hastalığının ilerlemesinde anahtar rol oynar.
Nature Neurology dergisinin editörü Sarah-Maria Fendt, Science Daily'e yaptığı yorumda 'Çalışma, küçük örneklem olmasına rağmen mekanizma çıkarımı açısından önemli. Önümüzdeki adım daha büyük hayvan çalışmalarıdır; insan çalışmalarına geçmek için en az 3-5 yıllık ek bir süreç gerekecek' dedi. Fendt, çalışmanın klinik öneminin değerlendirilmesi için faz 1 ve faz 2 insan çalışmalarının zorunlu olduğunu belirtti.
Salk Enstitüsü nörobilimcisi Roberto Malinow, çalışmanın ortak yazarı olarak Bloomberg'e yaptığı açıklamada 'CBD'nin nöroinflamasyon üzerindeki etkisi, başka nörodejeneratif hastalıklarda da değerli olabilir. Parkinson ve multiple skleroz çalışmaları için temel oluşturuyoruz' dedi. Malinow, klinik çalışmaların maliyetinin önümüzdeki üç yılda 60 milyon dolar aşacağını söyledi.
Alzheimer Derneği (Alzheimer's Association) Bilim Direktörü Maria Carrillo, çalışmayı 'umut verici ama erken' olarak değerlendirdi. Carrillo, 'CBD'nin hastalar üzerinde etkili olup olmadığı konusunda kesin bir kanıt için tıbbi gözetim altındaki klinik çalışmalar şart. Hastalarımıza, kendi kararlarına dayalı olarak CBD kullanmamalarını öneriyoruz' dedi. ABD'de Alzheimer hastalarının yaklaşık 6.7 milyonu bu hastalık tanısı taşıyor.
ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), CBD ürünleri için 2018'den bu yana yalnızca Epidiolex adlı epilepsi ilacını onayladı. Diğer CBD ürünleri ulusal düzenleme dışında olmasına rağmen ABD pazarında 6.2 milyar dolarlık bir endüstri oluşturuyor. FDA sözcüsü, Science Daily'e Alzheimer için CBD ürünlerinin tedavi sınıfına girmesi için 'klinik kanıt yeterliliğinin kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerekeceğini' söyledi.
Çalışmanın ortaya çıkardığı ek bir bulgu, CBD'nin yalnızca yüksek dozlarda etkili olduğu yönündedir. Düşük dozlarda etki yok denecek kadar azdı. Bu durum, kuralsız ürünleri kullanan kişilerin Alzheimer için yeterli koruma elde edemeyeceği anlamına geliyor. Çalışmaya göre etkili doz, soluk başına 50 mg olarak belirlendi.
Çalışmanın ekonomik etkisi açısından, Alzheimer hastalığının ABD'ye yıllık maliyeti yaklaşık 470 milyar dolar olarak hesaplanıyor. 2050 yılında bu rakamın 1.1 trilyon dolara ulaşabileceği öngörülüyor. CBD bazlı bir tedavi, mevcut kolinesteraz inhibitörlerine göre maliyet açısından potansiyel olarak rekabetçi olabilir.
Bu yazı bir bilimsel araştırma haberidir; Alzheimer hastalığı, CBD kullanımı veya kişisel tıbbi karar verme süreçleri hakkında tıbbi tavsiye olarak değerlendirilmemelidir. Tıbbi kararlarınız için lisanslı bir tıp uzmanına danışın.