Paris, Silikon Vadisi'nin dışında en önemli yapay zeka şehri olarak öne çıkıyor
Paris, son üç yılda kayda değer bir transformasyon yaşadı: bir tarih ve sanat şehri olmaktan, yapay zeka ekosisteminin yükselen merkezlerinden birine evrildi. TechCrunch'ın yayımladığı kapsamlı analizde, Avrupa'nın startup ekosisteminin önemli ölçüde olgunlaştığı ve kurucu girişimcilerin artık ABD'ye taşınmaktansa şehirde ölçeklendirme yapma kararını giderek daha sık aldığı belirtiliyor. 'Paris artık olarak değil, gerçekten dünya çapında bir AI şehri olarak konuşuluyor' diyor TechCrunch.
Bu dönüşümün merkezinde Mistral AI duruyor. 2023 yılında kurulan ve eski Meta ve DeepMind araştırmacıları tarafından desteklenen şirket, kısa sürede Avrupa'nın en değerli AI startup'larından biri haline geldi. Şu an 12 milyar dolar değerleme ile faaliyet gösteriyor; TechCrunch'ın aktardığı son yatırım turunda 1,2 milyar dolarlık fon topladı. Şirketin amiral gemisi modeli Mistral Large 3, açık ağırlıklı seçenekler arasında en güçlülerinden biri olarak değerlendiriliyor ve OpenAI ile Anthropic'in büyük modelleri ile rekabet ediyor.
Paris'in AI şehri olarak yükselişi tek bir şirketin çabasının ötesinde. TechCrunch'ın aktardığına göre Paris'te en az 75 erken aşama AI startup'ı şu an aktif olarak yatırım turuna katılıyor. Bunların arasında video oluşturma, otonom yazılım ajanları, biyoteknolojide moleküler tahmin ve eğitim sektöründe kişiselleştirilmiş öğrenme alanlarında çalışan girişimler yer alıyor. Hugging Face, Helsing, Doctolib ve PhotoRoom gibi şirketler de bu ekosistemin diğer önemli oyuncuları arasında.
Fransız hükümeti de AI ekosistemini desteklemek için aktif bir politika izliyor. 2024 yılında başlatılan 'France AI 2030' programı, 10 milyar avro bütçeyle Fransa'nın AI yetenek havuzunu genişletmeyi ve hesaplama altyapısını güçlendirmeyi hedefliyor. Programın bir parçası olarak Paris çevresindeki üç büyük üniversite (Sorbonne, École Polytechnique ve INRIA) AI lisansüstü programlarını çağrı tabanlı olarak büyüttü; her yıl ekibe yaklaşık 800 yeni AI araştırmacısı yetiştiriliyor.
Yetenek havuzunun olgunlaşması Paris'in en önemli güç noktalarından biri. TechCrunch'ın görüştüğü Mistral AI CEO'su Arthur Mensch 'altı yıl önce ABD'ye taşınmak büyük bir AI araştırmacısının kaçınılmaz adımıydı; ama bugün Paris'te araştırma yapmak için ABD ile karşılaştırılabilir maaş ve ekipman koşulları sağlayabiliyoruz' yorumunu yaptı. Mensch'in bu yorumu, Avrupa'nın yetenek kaybı meselesinin tersine dönmeye başladığını gösteriyor.
Finansman ortamı da önemli ölçüde genişledi. TechCrunch'ın aktardığına göre 2024 yılında Paris'teki AI startup'larına yatırılan toplam fon 4,8 milyar avroya ulaştı; bu, 2022 yılındaki 1,2 milyar avro seviyesinin dört katı. Sequoia, Andreessen Horowitz, NEA gibi Silikon Vadisi merkezli risk sermaye fonları Paris'te ofis açtı ve yerel ekiplerinin sayısını arttırdı. Ayrıca Avrupa kökenli fonlar (Index Ventures, Atomico, Balderton) Paris'teki yatırım faaliyetini önemli ölçüde genişletti.
AB Yapay Zeka Yasası'nın (AI Act) yürürlüğe girmesi de Paris'in ekosistemine fayda sağladı. TechCrunch'ın görüştüğü AB Komisyonu eski dijital politikalar yetkilisi Margrethe Vestager 'AI Act, AB'nin AI alanındaki regulasyon liderliğini sağlamlaştırdı; Paris ve Fransa bu çerçevede uluslararası AI politikası tartışmalarında merkezi konumda' yorumunu yaptı. Bu, AB'nin AI politikasının uygulanmasında Paris'in mevkisinin politik öneminden de bahsediyor.
Buna karşılık Paris'in eleştirileri de yok değil. TechCrunch'ın görüştüğü Andreessen Horowitz partner'ı Martin Casado, 'Paris'in yetenek havuzu güçlü ama hesaplama altyapısı hâlâ Silikon Vadisi'nin gerisinde kalıyor; özellikle yüksek belleğe sahip GPU kümeleri konusunda Avrupa, ABD'nin yarısı kadar kapasiteye sahip' eleştirisini yaptı. Casado, Avrupa'nın bu açığı kapatması için önümüzdeki üç yıl içinde 15 milyar avro civarında bir altyapı yatırımı yapması gerektiğini söyledi.
Kültürel ve şehir yaşamı boyutu da Paris'in cazibesini arttırıyor. TechCrunch'ın görüştüğü Mistral'da çalışan ABD'den dönen araştırmacı Dr. Stephanie Lin 'San Francisco'da yedi yıl yaşadım; Paris'te akademik ve sosyal çevre çok daha çeşitli ve ailem için yaşam kalitesi çok daha yüksek. Üniversite ücretleri düşük, sağlık sistemi güçlü' yorumunu yaptı. Bu tip kişisel motivasyonlar, AI sektörünün yetenek kararlarında giderek artan bir rol oynuyor.
Gelecekte Paris'in konumu birkaç anahtar değişkene bağlı. Birincisi Mistral AI'ın 2026'nın ikinci yarısında planlanan halka arzı; başarılı olursa bu, Avrupa AI ekosisteminin uluslararası finans piyasalarındaki güvenilirliğini önemli ölçüde arttıracak. İkincisi AB'nin 'France AI 2030' programının ne kadar etkili olacağı; bu programın somut sonuçlar üretmesi 2027-2028 yılları arasında bekleniyor. Bu yazı yatırım tavsiyesi değildir; rakamlar TechCrunch'ın analizinden ve Bloomberg'in 2025 AB AI raporundan alınmıştır.