Kashmir'de çocuk felci aşısı: kadınlar son aşısız çocuklara ulaşmak için kilometrelerce yürüyor

Keşmir dağlarının üzerinden güneş doğmadan önce Shameema, eskimiş kauçuk sandaletlerini giyip kilometrelerce taşıyacağı yalıtımlı kutuyu kontrol ediyor. İçindeki buz paketleri, ağız yoluyla verilen çocuk felci aşısı stokunu 2-8°C arasındaki dar bir soğuk zincir aralığında tutmak zorunda — sağlık çalışanlarının, önündeki günün acımasız bir yaz sıcağı vaat etmesine rağmen her ne pahasına olursa olsun korumaya eğitildiği bir sıcaklık penceresi. Kutuyu bir omzuna kaldırıp karanlığa adım atıyor. Kısa bir mesafe ötede, meslektaşı Tanzeela, kanvas ayakkabılarının bağcıklarını yeniden bağlayıp kendi paketiyle yola çıkıyor.

İki kadın da, yaz sıcaklığının yaklaşık 37 dereceye çıktığı Hindistan idaresindeki Keşmir'in Pulwama bölgesinde yaşıyor ve çalışıyor. Bu sabahki hedefleri vadi tabanının daha da yükseğinde; asfalt önce kaba bir toprak yola, ardından dağ çam ormanı içinden geçen zar zor seçilebilen bir patikaya dönüşüyor — bir aracın ulaşamayacağı kadar uzak birkaç evin tek yolu.

Yürüyüş, sağlık müdahalelerinin onu ulaştıran insanlardan nadiren talep ettiği bir fiziksel zorluk içeriyor. Yükselen sıcaklıkta engebeli arazide kilometrelerce mühürlü, yalıtımlı bir aşı kutusu taşımak başlı başına lojistik bir başarı; içindeki buz paketlerini, aşı bir çocuğun ağzına ulaştığında etkinliğini koruyacak kadar soğuk tutma ihtiyacı bunu daha da zorlaştırıyor. Sağlık yetkilileri, bu soğuk zincirdeki tek bir aksamanın tüm bir doz partisini kullanılamaz hale getirebileceğini söylüyor — bu da yürüyüşün, aşılamanın kendisi kadar hassasiyetle planlanması, zamanlanması ve gerçekleştirilmesi gerektiği anlamına geliyor.

Shameema ve Tanzeela, Hindistan'daki her çocuğa — evi ne kadar uzak olursa olsun — ağız yoluyla çocuk felci aşısıyla ulaşmayı hedefleyen dev bir ulusal bağışıklama programına katılan binlerce ön saflardaki sağlık çalışanından ikisi. Aşının kendisi saniyeler içinde uygulanıyor — bir çocuğun diline doğrudan konulan birkaç damla — ama bu kısa an, bir tedarik zincirinin, bir sağlık sisteminin ve Pulwama gibi dağlık bölgelerde yaya olarak yapılan fiziksel açıdan yorucu bir yolculuğun doruk noktası.

Bu kısa anın arkasındaki bahis oldukça büyük. Çocuk felci, enfeksiyondan saatler içinde geri dönüşü olmayan felce yol açabilen viral bir hastalık ve birisi enfekte olduktan sonra bir tedavisi yok — yalnızca aşı yoluyla önleme var. Shameema ve Tanzeela'nın çalıştığı kampanyalar gibi kampanyalar, hastalığı dünyanın büyük bölümünde eradikasyonun eşiğine getirdi, ancak halk sağlığı yetkilileri, herhangi bir yerde herhangi bir çocuk aşısız kaldığı sürece, virüsün yeniden ortaya çıkmasına izin verebilecek bir dayanak noktasını koruduğu konusunda uyarıyor.

Uzak, ulaşılması zor topluluklara ulaşmanın daha geniş eradikasyon çabasında orantısız bir önem taşımasının nedeni tam olarak bu. Ne kadar küçük ya da izole olursa olsun tek bir aşısız cep, virüsün kalıcı olduğu ve sonunda yeniden yayıldığı yer haline gelebilir — bu yüzden sağlık çalışanları sadece kasabalara ve yol kenarındaki köylere değil, çok az haritada görünen ve yalnızca yürüyerek ulaşılabilen dağ köylerine de gönderiliyor.

Bu iş, onu yapan kadınlardan önemli bir şey talep ediyor. En kötü sıcağı atlatmak için şafaktan önce başlayan günler, hiç gölgesi olmayan arazide saatler sürebilen yürüyüşler ve sıcaklığa duyarlı bir tıbbi malzemeyi tüm yol boyunca koruma sorumluluğu — bunların hepsi, dağınık bir toplulukta her çocuğu bulmak için kapı kapı ya da toplanma noktası toplanma noktası dolaşarak yapılan asıl aşılama başlamadan önce.

Güven, lojistik kadar önemli. Uzak bölgelerdeki sağlık çalışanları genellikle, aileler çocuklarının aşılanmasını kabul etmeden önce tekrarlanan ziyaretler boyunca sorulara yanıt vererek ve endişeleri gidererek ailelerle ilişki kurmak zorunda kalıyor. Herhangi bir türden çok az ziyaretçi gören köylerde, kampanyadan kampanyaya geri dönen tanıdık bir yüz, bir çocuğun aşıyı sonunda alıp almayacağını belirlemede aşının kendisi kadar önemli olabiliyor.

Pulwama gibi yerlerdeki çaba, tarihteki en uzun süredir devam eden halk sağlığı girişimlerinden biri olan çok daha büyük küresel çocuk felci mücadelesinin bir parçası. Virüsün yeni dayanak noktaları bulmasını engellemek için aşılama kapsamının sürdürülmesi ve neredeyse evrensel olması gerekiyor — bu yüzden ulusal programlar, tek bir başarılı kampanyayı işin sonu olarak görmek yerine, yıldan yıla çalışanları aynı uzak topluluklara geri göndermeye devam ediyor.

Shameema, Tanzeela ve Hindistan'ın en zorlu arazilerindeki binlerce kadın için bu iş nadiren manşetlere çıkıyor. Ama yüksek dağlara doğru her yürüyüş, kilometrelerce toprak yol ve orman patikası boyunca özenle taşınan her yalıtımlı kutu, hayat kurtaran bir aşı ile onsuz kalırsa belki de hiç ulaşamayacak çocuklar arasındaki boşluğu kapatmaya yönelik küçük, kasıtlı bir eylemi temsil ediyor — uygulanması saniyeler süren ama bir çocuğun tüm hayatının gidişatını belirleyebilecek damlalar.