Zayıflama ilaçları küresel whey protein arzını sıkıştırıyor

Guardian'a göre dünya çapındaki süt sanayisi tedarikçileri, whey (peynir altı suyu) protein konsantresi için bir kıtlık eşiğine yaklaşıldığı uyarısını yapıyor. GLP-1 sınıfı zayıflama ilaçları kullanan milyonlarca hasta, kas kütlesini korumak için yüksek proteinli diyetlere yöneliyor; bu da süt protein ürünlerine olan talebi tarihi seviyelere taşıdı.

Whey protein, peynir üretiminin yan ürünü olarak elde edilen ve toz, içecek, atıştırmalık bar gibi formlarda satılan bir gıda bileşeni. Spor besinleri pazarında uzun süredir merkezi konumda olsa da, son iki yıldır asıl büyüme klinik ve perakende sağlık pazarında yaşanıyor. Eli Lilly'nin tirzepatid ve Novo Nordisk'in semaglutid molekülleri, hızlı kilo kaybıyla birlikte yağ kütlesi yanında kas kütlesinin de azalmasına neden oluyor.

Klinik diyetisyenler, GLP-1 hastalarının günlük protein alımını vücut ağırlığının kilogramı başına 1,2–1,6 grama çıkarmalarını öneriyor. Bu önerinin yaygınlaşması, perakende whey ürünlerinin baz tüketici tabanını yıllar içinde iki katına çıkardı. Guardian'a konuşan Arla Foods, Saputo ve Glanbia gibi tedarikçiler, son 18 ayda ürün karışımını ağırlıklı olarak protein bileşenleri lehine değiştirdiklerini söyledi.

Fiyat tarafında etkiler şimdiden hissediliyor. Whey protein konsantresi (WPC 80) ham fiyatı, kilogram başına bir yıl önceki 6 dolardan 9 dolar üzerine çıktı. Whey protein izolatı (WPI 90) fiyatı ise sektör kaynaklarına göre 12 doları aştı. Toptan fiyat artışları gıda ve içecek sanayisindeki tüm protein zincirine yayılıyor.

Avrupa Birliği süt sanayi grubu Eucolait, üretimi artırmanın hem fiziki hem düzenleyici engeller içerdiğini belirtiyor. Süt arzının artırılması süt sığırı stokuna bağlı, üretim tesislerinin genişletilmesi ise yeni izinler ve yatırım gerektiriyor. Guardian'a göre büyük tedarikçilerin yeni kapasite yatırımları 2027–2028 sonrasında devreye girecek.

Global süt sanayisinin önemli üreticilerinden Yeni Zelanda merkezli Fonterra, son üç çeyrekte whey ihracat fiyatlarındaki rekor seviyeleri raporladı. Şirket, eklenen protein ürünlerinin toplam gelirdeki payının 2020'deki %18'den 2026'da %26'ya çıktığını açıkladı.

Whey alternatiflerine ilgi de hızla artıyor. Bezelye, soya, pirinç ve mikrobiyal protein üreticileri, gıda devleriyle yeni anlaşmalar imzalıyor. Ancak besinsel kalite ve hazmedilebilirlik açısından whey hâlâ benchmark; alternatiflerle kıyaslanabilir aminoasit profili sağlayan ürünler genellikle daha pahalı.

Klinisyenler GLP-1 hastaları için protein tüketiminin yanı sıra kuvvet egzersizinin de kas kaybını yavaşlatmaktaki rolünü vurguluyor. Guardian'ın aktardığı Imperial College London beslenme bilimcisi Dr. Adrian Brown, 'Yalnız protein tozu eklemek yeterli değil; haftada iki ile üç gün direnç antrenmanı klinik olarak en önemli ek müdahale' dedi.

Kurumsal stratejide etkiler birden fazla sektöre yayılıyor. Tüketici gıda şirketleri yüksek proteinli yoğurt, dondurma ve içecek hatlarını genişletiyor. Eczane ve sağlık marketleri zincirleri, GLP-1 reçetesi alan müşterilere protein tozu ve atıştırmalık önerilen 'kombinasyon paketleri' geliştirmeye başladı.

Guardian, küresel arz dengesizliği konusunda ek bir baskının da spor beslenmesi ve klinik beslenmesi arasındaki sınırın silinmesi olduğunu yazdı. Önümüzdeki iki yıl içinde fiyat sıkışmasının bir kısmı çözülse de uzun vadeli tüketim eğrisinin değişmiş olduğu konusunda sektör fikir birliğinde. Bu içerik tıbbi tavsiye yerine geçmez.