D vitamini eksikliği karın yağıyla birleşince neden çok daha tehlikeli

D vitamini eksikliği ve karın bölgesinde aşırı yağlanma, tek başlarına ele alındığında zaten bilinen sağlık riskleri taşıyor. Ancak yeni bir araştırma, bu iki durumun bir araya geldiğinde birbirini güçlendiren, çok daha tehlikeli bir kombinasyon oluşturduğunu gösteriyor.

50 yaş üstü 5.500'den fazla yetişkini kapsayan geniş çaplı bir çalışmada araştırmacılar, karın çevresi yüksek olan ve aynı zamanda kanlarında düşük D vitamini seviyesi ölçülen kişilerin, altı yıllık takip süresi içinde herhangi bir nedenden ölme riskinin %123 daha yüksek olduğunu buldu.

Bu oran, iki durumun tek başına taşıdığı risklerin toplamından çok daha yüksek. Yalnızca karın yağlanması ya da yalnızca D vitamini eksikliği olan kişilerde de ölüm riski artmış görünüyor, ancak ikisi bir arada olduğunda risk çarpıcı biçimde büyüyor.

Araştırmacılar bunun rastlantı olmadığını, iki durumun biyolojik olarak birbirini besleyen bir kısır döngü oluşturduğunu düşünüyor. Karın bölgesindeki yağ dokusu, kanda dolaşan D vitamininin bir kısmını kendi içine hapsedebiliyor ve bu da vücudun geri kalanında kullanılabilir D vitamini miktarını azaltıyor.

Aynı zamanda düşük D vitamini seviyesinin, vücuttaki iltihaplanma düzeyini artırdığı ve bu iltihaplanmanın da yağ depolanmasını, özellikle karın bölgesinde, teşvik ettiğine dair kanıtlar bulunuyor. Böylece her iki durum da birbirini kötüleştiren bir döngü içinde ilerleyebiliyor.

Bu döngünün sonuçları yalnızca kilo ile sınırlı kalmıyor. Kronik düşük düzeyli iltihaplanma, kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet ve bazı kanser türleri dahil birçok kronik hastalıkla ilişkilendiriliyor; bu da karın yağlanması ile D vitamini eksikliğinin bir arada görülmesinin neden bu kadar yüksek bir ölüm riskiyle bağlantılı olabileceğini açıklamaya yardımcı oluyor.

Uzmanlar, bu bulgunun pratik bir çıkarımı olduğunu vurguluyor: karın bölgesinde fazla yağlanması olan kişilerin D vitamini seviyelerini kontrol ettirmesi, özellikle 50 yaş üstü yetişkinlerde önemli bir önleyici adım olabilir. D vitamini eksikliği basit bir kan testiyle tespit edilebiliyor ve gerektiğinde takviyeyle düzeltilebiliyor.

D vitamini eksikliğinin kendisi de oldukça yaygın; özellikle güneş ışığına daha az maruz kalan kuzey enlemlerinde yaşayanlarda, yaşlı yetişkinlerde ve koyu tenli kişilerde eksiklik riski daha yüksek. Cilt yaşlandıkça, güneş ışığından D vitamini üretme verimliliği de azalıyor.

Araştırmacılar, bulguların gözlemsel bir çalışmaya dayandığını ve nedensellik ilişkisini kesin olarak kanıtlamadığını belirtiyor. Yani D vitamini takviyesinin tek başına bu riski tersine çevirip çevirmediğini kesin olarak söylemek için kontrollü klinik deneylere ihtiyaç var.

Yine de bilim insanları, bulguların özellikle orta yaş ve sonrasında hem kilo yönetimine hem de D vitamini seviyesine birlikte dikkat etmenin önemini vurguladığını söylüyor. İki risk faktörünün ayrı ayrı değil, birbiriyle etkileşim içinde değerlendirilmesi gerektiği mesajı öne çıkıyor.