Oslo'da "Akortsuz Çan": Norveç limanına gizlenmiş bir İkinci Dünya Savaşı hatırası

Atlas Obscura'nın tanıttığı Oslo'daki "Akortsuz Çan" (Untuned Bell), Aker Brygge limanı boyunca uzanan yürüyüş yolu üzerinde, Norveç'in İkinci Dünya Savaşı sırasındaki direniş hareketine adanmış bir hatırlatma niteliğinde duruyor.

Çan, Norveçli heykeltıraş Sigrid Magnussen tarafından 1998'de tasarlandı ve aynı yıl Oslo Belediye Meclisi'nin desteğiyle yerleştirildi. Tasarımın en dikkat çekici özelliği, bilerek akort edilmemiş olması; bu, ziyaretçinin durup dinlemesini sağlamak için bir tasarım kararıydı.

Heykelin bulunduğu Aker Brygge bölgesi, savaş sırasında işgal kuvvetlerinin denetimi altındaki gemi tamirhanelerinin merkeziydi. Bölge, savaş sonrası 1980'lerde yenilenerek günümüzde Oslo'nun en yoğun yaya bölgelerinden birine dönüştü.

Norveç, 9 Nisan 1940'tan 8 Mayıs 1945'e kadar Almanya'nın işgali altındaydı. Bu beş yıl boyunca direniş örgütleri (Milorg ve Sivorg) aktifti. Atlas Obscura, çanın 17 metrelik dikilitaş gövdesinin bu beş yıllık dönemi simgelediğini belirtiyor.

Gövdenin yan duvarlarında 1.300'den fazla isim kazılmış. Bu isimler, savaş sırasında hayatını kaybetmiş Norveçli direnişçileri ve sivilleri temsil ediyor. Liste, Oslo Üniversitesi Tarih Bölümü tarafından arşiv kaynakları üzerinden derlendi.

Çanın sesi günde iki kez duyuluyor: sabah 9:00 ve akşam 17:00. Çanın akortsuz tasarımı, Sigrid Magnussen'in bir röportajda söylediği gibi "Sıradan bir çan, sokağın sesinin arasında kaybolur. Akortsuz olan, kulağı durdurur."

Atlas Obscura'nın bahsettiği başka bir detay, anıtın ilk yıllarında bölgedeki bazı restoran sahiplerinin çanın sesinin müşterileri rahatsız ettiğini iddia ederek belediyeye dilekçe vermesi. Belediye bu dilekçeleri reddetti ve çan yerinde kaldı.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Norveç'in toplam ölü sayısı yaklaşık 10.000 olarak biliniyor. Bunun yaklaşık üçte biri, savaş esirleri ve Holokost mağdurlarıydı. Norveç'in Sosyalist Parti'nin 1948'de yayımladığı resmî raporda, ülkenin ekonomik kaybı 9 milyar Norveç kronu (o günkü değer) olarak hesaplandı.

Oslo'da İkinci Dünya Savaşı anıtları nispeten dağınık. Akershus kalesinde anıt taş, Karl Johans Caddesi'nde anıt levhalar ve Aker Brygge'deki bu çan, üç ana hatırlatma noktası olarak değerlendiriliyor.

Untuned Bell, 2018'de gerçekleştirilen bir yenileme çalışmasında bronz gövde temizlendi ve mekanizma yenilendi. Çalışma, Oslo Tarih Müzesi'nin finansmanıyla yapıldı. Halihazırda anıt yıllık ortalama 80.000 ziyaretçinin önünden geçtiği bir konumda.