AB, TikTok ve Instagram'ın 'bağımlılık yapan tasarımı'na karşı yeni düzenlemeler getiriyor
Avrupa Birliği, sosyal medya platformlarının çocuk kullanıcılara yönelik "bağımlılık yapan tasarım" özelliklerine karşı yeni düzenlemeler getirdiğini duyurdu. CNBC'nin Hacker News'ten alınan haberine göre düzenleme paketi, TikTok, Instagram, Snapchat ve diğer büyük sosyal medya platformlarını doğrudan etkileyecek. Paketin önümüzdeki ay Avrupa Parlamentosu'na sunulması bekleniyor.
Düzenleme paketi, Digital Services Act (DSA) çerçevesinde geliştirilen tamamlayıcı yönergeler olarak sunuluyor. Çocuk koruma standartlarına yönelik özel olarak tasarlanmış bu yönergeler, platformların 18 yaş altı kullanıcılar için varsayılan olarak bazı özellikleri devre dışı bırakmalarını gerektirecek. Bu özelliklerin arasında sonsuz kaydırma, otomatik video oynatma, bildirim yağmurları ve aşırı kişiselleştirilmiş içerik önerileri yer alıyor.
AB Komisyonu Üye Henna Virkkunen, CNBC'ye verdiği açıklamada "Çocukların çevrimiçi güvenliğinin sağlanması, sadece ebeveyn sorumluluğu olarak görülemez. Platformların kendi tasarım kararlarıyla bu sorumluluğu paylaşması gerekiyor," dedi. Virkkunen, mevcut DSA'nın yeterli olmadığını ve daha spesifik düzenlemelere ihtiyaç olduğunu belirtti.
TikTok, Instagram'ın sahibi Meta ve diğer büyük platformlar, henüz yeni paket hakkında resmi yorum yapmadı. Ancak şirketler, son aylarda kendi inisiyatifleriyle çocuk koruma özelliklerini güçlendirdiklerini ve mevcut araçların yeterli olduğunu savunma eğiliminde. TikTok, geçen yıl 16 yaş altı kullanıcılar için günlük 60 dakikalık varsayılan ekran süresi sınırı uygulamaya başladığını duyurmuştu.
Düzenlemenin ayrıntıları arasında, platformların algoritma tasarımlarının nasıl çalıştığını çocuk koruma uzmanlarına ve düzenleyicilere şeffaf bir şekilde açıklama zorunluluğu yer alıyor. Bu yaklaşım, AB'nin son yıllarda yapay zeka şeffaflığı konusunda izlediği genel politik çizgi ile uyumlu. Şirketler, algoritmaların çocukların duygusal durumunu nasıl etkileyebileceğine dair sistematik değerlendirme raporları hazırlamak zorunda kalacak.
Çocuk koruma kuruluşları, düzenleme paketini olumlu karşıladı. UNICEF'in Avrupa ofisi sözcüsü Maria Steiner, CNBC'ye yaptığı açıklamada, "Bu paket, çocukların çevrimiçi güvenliği için yapısal bir değişiklik anlamına geliyor," dedi. Steiner, mevcut araştırmaların sosyal medya platformlarının çocuk ve genç kullanıcıların mental sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini gösterdiğini hatırlattı.
Düzenlemenin uygulanması açısından, AB Komisyonu yıllık denetim raporları talep edecek. Bu raporlar, platformların düzenlemeye uygunluk durumlarını gösterecek ve dış denetim firmaları tarafından doğrulanacak. Uygulamada uyumsuzluk halinde verilecek cezalar, küresel cironun yüzde 6'sına kadar çıkabilir. Bu yaklaşım, AB'nin GDPR'da kullandığı ceza yapısıyla benzer.
Düzenleme paketinin bazı yönleri, sektör temsilcileri arasında tartışma yarattı. Computer & Communications Industry Association (CCIA) Avrupa Direktörü Daniel Friedlaender, CNBC'ye "Düzenlemenin amaçları haklı olsa da, uygulama detayları bazı önemli innovation alanlarını zayıflatabilir," dedi. Friedlaender, özellikle algoritma şeffaflığı gereksinimlerinin platformların ürün geliştirme süreçlerini yavaşlatabileceğini belirtti.
Avrupa Parlamentosu'ndaki olası onay sürecinin yaz aylarında tamamlanması bekleniyor. CNBC'ye göre, parti pozisyonlarına bakıldığında, düzenlemenin geniş bir destekle geçmesi muhtemel. Sosyal Demokratlar, Yeşiller ve Renew Europe grupları paketin lehine açıklamalar yaparken, EPP grubu da büyük ölçüde destekleyici bir tavır sergiledi.
Düzenleme paketinin yürürlüğe girmesinden sonra, AB üyesi devletlerin altı ay içinde uyum sağlamaları gerekecek. Platformlar ise yeni özelliklerin uygulanması için 12 aylık bir geçiş dönemine sahip olacak. CNBC'nin haberinde, bu süreçte özellikle teknik altyapıların adaptasyonu için sektör genelinde önemli yatırımlar yapılması gerektiği belirtildi. AB'nin bu adımı, küresel düzenleme dünyasında benzer adımları teşvik etme potansiyeli açısından dikkatle takip ediliyor.