Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan, Met Polisi'nin Palantir sözleşmesini bloke etti
Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan, Metropolitan Polis Servisi'nin (Met Police) ABD merkezli veri analizi şirketi Palantir Technologies ile imzalanması planlanan 250 milyon sterlinlik veri yönetimi sözleşmesini bloke etti. Karar, Khan'ın Belediye Başkanlığı Polis ve Suç Ofisi (MOPAC) aracılığıyla resmi olarak duyuruldu ve Guardian gazetesinin açıkladığı 21 Mayıs haberinde detaylandı.
Sözleşme, Met Police'in mevcut veri yönetim altyapısını yenilemek üzere geçen yıl iletilen ihale sürecinin sonucu olarak Palantir'a verilecekti. Palantir'ın 'Foundry' adlı entegre veri analizi platformu, polis servisinin operasyonel verilerini birleştirmek, suç tahmini analizi yapmak ve istihbarat raporlarını otomatikleştirmek için tasarlanmıştı. İhale çerçevesinde Palantir, beş yıllık sözleşmede yıllık 50 milyon sterlinlik gelir bekliyordu.
Khan, MOPAC açıklamasında 'Palantir'in iş kapsamı ile Londra'nın çeşitli ve karmaşık toplum dokusunun gerektirdiği güvenlik ve demokratik denetim standartları arasında temel bir uyumsuzluk var' dedi. Khan ayrıca 'Şirketin ICE (ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza) ile olan tarihsel ilişkisi, Londra'nın göçmen topluluklarına karşı güvensizlik mesajı verir. Met Police, halkın güvenini koruyarak çalışmak zorundadır.'
Palantir Technologies, 2003'te Silikon Vadisi'nde kurulan ve Peter Thiel'in yatırımcıları arasında olduğu bir veri analizi şirketi. Şirket, ABD Federal Hükümeti'nin ana iş ortağı olarak büyüdü; ICE, FBI, CIA ve ABD Savunma Bakanlığı ile uzun yıllar süren sözleşmeleri var. 2024'te NHS England ile imzalanan 330 milyon sterlinlik veri analizi sözleşmesi, sivil özgürlükler örgütlerinin de eleştirilerine yol açmıştı.
Liberty, Amnesty International UK ve Big Brother Watch gibi sivil özgürlükler örgütleri açıklamayı memnuniyetle karşıladı. Big Brother Watch direktörü Silkie Carlo'nun yazılı açıklaması Guardian'da paylaşıldı: 'Bu karar, Londra'nın demokratik denetim altında kalmasını sağlamak için önemli bir adımdır. Polis veri analizi, vatandaşların hak ve özgürlüklerini etkileyecek hassas bir alandır; bunu yöneten yazılım şirketinin kim olduğu önemlidir.'
Met Police Komiseri Sir Mark Rowley, açıklamada karara saygı duyduğunu ancak operasyonel güçlük yaşanacağını belirtti. 'Met'in mevcut veri altyapısı dağınık ve modernizasyon gerektiriyor. Bu sözleşmenin reddedilmesi, alternatif çözümler üretmemizi gerektiriyor; bu, kısa vadede operasyonel verimlilik kaybına yol açabilir.' Rowley, alternatif çözüm olarak BAE Systems'in 'Detica' platformunu veya AWS'nin polis-spesifik veri çözümlerini inceleme altına aldıklarını söyledi.
Palantir Technologies, kararın 'Belediye Başkanı'nın siyasi tercihi' olduğunu vurgulayan bir açıklama yayımladı. Şirket sözcüsünün açıklaması: 'Foundry platformu, dünyanın en güvenilir veri analizi çözümlerinden biridir. Yüzlerce kamu ve özel sektör müşterimiz, platformun veri güvenliği ve gizlilik standartlarını doğrulamıştır. Mr Khan'ın kararının hangi spesifik teknik veya operasyonel gerekçelere dayandığı belirsiz.'
Kararın siyasi yansımaları da hızlı oldu. Muhafazakar Parti'den Londra Meclisi üyesi Andrew Boff açıklamada, 'Belediye Başkanı, Met Police'in operasyonel verimliliğini siyasi mesaj uğruna feda ediyor. Londra'nın suçla mücadelesinde modern teknolojiye ihtiyacı var; bu karar, polis servisini geride bırakacak.' İşçi Parti'sinin Khan'ı desteklediği açıklamalar ise sivil özgürlükler perspektifini öne çıkardı.
İngiltere'nin Bilgi Komiserliği (ICO) ve Avrupa GDPR çerçevesindeki Veri Koruma Otoritesi (UK GDPR), Palantir'in veri işleme protokolleri konusunda 2024'ten bu yana inceleme yapıyor. ICO tarafından kasım 2025'te yayımlanan raporun ön bulguları, Foundry platformunun veri çekme yöntemlerinde GDPR uyumluluk soruları olduğunu belirtti. Khan'ın kararı, bu ICO bulgularıyla uyumlu bir politika değerlendirmesi olarak okunabiliyor.
Londra'nın bu kararı, Avrupa'da Palantir'a karşı genişleyen direniş hareketinin parçası. Almanya Federal Polisi, 2024'te Palantir ile yapılan sözleşmesini, sivil özgürlükler örgütlerinin yasal mücadeleleri sonucu Federal Anayasa Mahkemesi (BVerfG) kararıyla iptal etmek zorunda kaldı. Fransa İçişleri Bakanlığı ise 2025'te Palantir ile sürdürülen müzakereleri 'demokratik denetim mekanizmalarının iyileştirilmesi' kapsamında askıya aldı. Khan'ın kararı, bu trendin İngiltere yansıması.