Trump FCC, tüm yayıncılara: 'Emirleri uyun, yoksa ABC gibi cezalandırılırsınız'
ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), Trump yönetimi döneminde tüm Amerikan radyo ve televizyon yayıncılarına bir uyarı yayımladı: idarenin politika çerçevesine uymayanların ABC'ye uygulanan benzer bir yaptırımla karşılaşabilecekleri belirtildi. Ars Technica'nın aktarımına göre, bu uyarı, son aylarda haber yayıncılığı içerikleri üzerinde tartışılan baskıları yansıtan bir gelişme oluşturuyor.
Gelişmenin temelinde, FCC'nin ABC'nin tüm yerel TV istasyonlarının lisans yenilemelerini standart 8 yıllık takvim yerine erken bir tarihte başlatma kararı yatıyor. Standart uygulamada, yayıncıların lisansları 8 yılda bir yenilenir ve yenileme öncesinde 'kamu yararına hizmet' kanıtlanır. Ars Technica'nın aktarımına göre FCC, ABC'nin sahibi olan Walt Disney'in 235 TV istasyonunun lisanslarını 2026'nın ortasında erken yenileme sürecine almıştı.
ABC'nin kararına karşı tepkisi sert oldu. Ars Technica'nın aktardığı resmi açıklamada, Disney'in iletişim direktörü 'erken lisans yenilemenin tarihinde benzersiz bir karar olduğunu' belirtti ve 'meşru bir kamu yararı amacının olmadığını' söyledi. Disney, kararın esasında ABC'nin bazı haber programlarının (özellikle The View tartışma programı) Trump yönetimine yönelik eleştirel içeriklerine karşı bir 'ceza' niteliğinde olduğunu öne sürdü.
FCC Başkanı (Trump tarafından atanan) Brendan Carr, kararını savunan bir açıklamada 'ABC'nin halka karşı sorumluluklarını yerine getirip getirmediğini değerlendirmek FCC'nin yetki kapsamındadır' dedi. Carr, başkanlık döneminde FCC'nin yayıncıların 'tarafsızlık standartlarını' yeniden değerlendireceğini belirtti. Bu açıklama, Tarafsızlık Doktrini'nin (Fairness Doctrine) 1987'de kaldırılmasından bu yana sektörün karşılaştığı belki en önemli düzenleyici sinyal olarak değerlendirildi.
Sektör analistleri, FCC'nin kararının Amerikan medya manzarasında geniş bir sonuç doğurabileceğini öngörüyor. Ars Technica'nın aktarımına göre, CBS, NBC ve Fox gibi büyük yayıncı şirketlerin lisans portföyleri toplam yaklaşık 1.500 yerel TV istasyonunu kapsıyor. Bu istasyonların erken yenileme süreçleri başlatılırsa, yayıncıların editöryal kararlarını yeniden değerlendirmeleri için baskı oluşacaktır. Federal Communications Bar Association eski başkanı Andrew Schwartzman, Ars Technica'ya 'lisanslandırma sürecinin haber yayıncılığı kararlarını etkilemek için kullanılması Birinci Anayasa Değişikliği'nin (İfade Özgürlüğü) sınırlarına dokunan bir uygulama' dedi.
ABC'nin geleneksel reklam gelirleri yıllık yaklaşık 4 milyar dolardır ve hisse senetleri Disney bünyesinde işlem görüyor. Walt Disney CEO'su Bob Iger, açıklamasında 'FCC ile yapıcı bir görüşme arayışında olduğumuzu, ancak gerekli durumlarda haklarımızı yargı yoluyla savunmaya hazırız' dedi. Disney hisseleri Ars Technica'nın aktarımına göre, FCC kararının duyurulmasının ardından New York borsasında yüzde 6.4 düştü.
Dijital haklar kuruluşları FCC kararına eleştirel bir tutum aldı. Knight First Amendment Institute baş danışmanı Alex Abdo, Ars Technica'ya verdiği açıklamada 'FCC'nin yayıncıları erken lisans yenilemeye almakla aslında bir cezalandırma mekanizması kullanmaktadır' dedi. Abdo, 'eğer yayıncıların editöryal kararları lisans yenileme sürecinin değerlendirme kriterlerine giriyorsa, bu ifade özgürlüğüne yönelik düzenleyici bir tehdit' dedi.
Sektörden gelen tepkiler de hızlandı. CBS Başkanı George Cheeks, Ars Technica'ya 'lisans yenileme süreçlerinin sansüre dönüşmesini önlemek için sektör birlikte hareket etmelidir' dedi. National Association of Broadcasters (NAB) başkanı Curtis LeGeyt ise basın açıklamasında 'FCC kararının Amerikan demokrasisi için tehlikeli bir yön' olduğunu yazdı.
Kongredeki Demokrat üyelerden gelen yorumlar da hızlı oldu. Senatör Edward Markey, Twitter'da yaptığı yorumda 'FCC siyasi bir araç değil, bağımsız bir teknik kuruluş olmak için kuruldu' dedi. Demokrat üyeler, kararı Trump idaresinin medyaya yönelik baskısının bir parçası olarak nitelendirdi. ABD Anayasa Hukuku Profesörü Genevieve Lakier (Chicago Üniversitesi), Ars'a 'FCC'nin yayıncıların editöryal kararlarına lisans süreçleri yoluyla müdahale etmesi, federal mahkemeler tarafından sıkı incelenecek bir uygulama' dedi.
Bu makale hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Sektör profesyonelleri ve yayıncılık şirketleri, FCC ile ilgili durumları kendi hukuk danışmanlarıyla değerlendirmelidir. Önümüzdeki haftalar içinde Disney'in karara karşı federal mahkemeye başvurup vurmayacağı ve diğer büyük yayıncıların pozisyonları sektör için belirleyici göstergeler olacak. Ars Technica'nın haberi, FCC kararının önümüzdeki on yıl boyunca Amerikan yayıncılık ortamının düzenleyici çerçevesini yeniden şekillendirebileceğini vurguladı.