SpaceX, Starship V3'ün ilk uçuşunu yer sistemi sorunu nedeniyle iptal etti
SpaceX'in Teksas Boca Chica üssünde, yeni nesil Starship V3'ün ilk fırlatması Perşembe akşamı T-eksi 35 saniyede iptal edildi. SpaceX'in resmi yayın ekibi, iptalin yer destek sistemine bağlı bir hidrolik aktüatörden kaynaklandığını belirtti. Roket, yer fırlatma aparatına bağlı kalırken yakıt boşaltma süreci aktif edildi.
Starship V3, SpaceX'in iki yıllık donanım yenileme programının zirvesi. Aralık 2024'te ilk fırlatması yapılan V2'den belirgin değişiklikleri var: %25 daha uzun yakıt tankı, yeni nesil Raptor 4 motorları (33 yerine 39 motor), revize edilmiş kanat geometrisi ve %30 azaltılmış aerodinamik sürtünme. Yakıt kapasitesi 1.300 ton metana çıkarıldı; bu, V2'nin 980 tonundan %33 artış. Toplam itki gücü 9.500 ton-kuvvet, dünyanın en güçlü roket aracını ifade ediyor.
Fırlatma planının ana hedefi orbital transfer testiydi. Plan, Starship V3'ün Pasifik üzerinde 90 dakikalık alt-orbital uçuş yapması, ardından Hawaii kuzeyinde okyanusa kontrollü iniş gerçekleştirmesi şeklindeydi. V3'ün ana fark unsuru, atmosfer girişi sırasında doğrudan ısı kalkanı kullanmaktansa, üst yüzeyindeki revize edilmiş otomatik termoregülasyon panellerini test etmek. Bu paneller, Mars'ta ileri uçuşlar için tasarlanmış.
SpaceX'in CEO'su Elon Musk, X (Twitter) üzerinden T-eksi 35 dakikasında "Yer destek sisteminde hidrolik bir alarm. Güvenli geri çekilme" yazdı. Sonraki saatlerde Musk, fırlatma penceresinin 48-72 saat içinde tekrar açılacağını söyledi; FAA onayı zaten 7 günlük bir fırlatma periyodunu kapsıyor. Boca Chica'nın yakınında yaşayan yaklaşık 1.500 izleyici, fırlatma noktasından 5 km uzakta toplanmıştı; SpaceX güvenlik ekipleri herkesi tahliye etti.
Fırlatmanın ertelenmesi, SpaceX'in 25 Mayıs'ta Cape Canaveral'dan Falcon 9 ile yaptığı 14'üncü ay-örnek geri-getirme misyonu sonrasında üst üste ikinci aksaklık oldu. Falcon 9 başarılı bir şekilde yörüngeye girmiş, ancak ay yörüngesinde planlanan kapsül buluşma sürecinde 4 dakikalık bir gecikme yaşanmıştı. Bu, ertelemeye yol açmasa da, SpaceX'in operasyonel ritmindeki son haftaların yoğun temposundan bir işaret.
Starship programının ticari müşterileri ve NASA ortaklığı bu gelişmeyi yakından izliyor. NASA'nın Artemis III ay misyonu, 2027 sonbahar penceresinde Starship V3 versiyonuna bağlı; ay yüzeyine astronot indirme adımı için Starship Lunar varyantına ihtiyaç var. Pentagon'un Hızlı Tepki Uzay Sistemleri (RRSS) programının da Starship V3'e Eylül 2027 itibarıyla ilk yük taşıma siparişi var.
Boca Chica üssünün son üç yıllık çevresel izleme verisi, fırlatma çevresindeki manş ekosistemine etki üzerine zorlu tartışmaların öznesi. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), 2024'te Boca Chica yakınındaki Resaca's bölgesinde yapılan ölçümlerde nitrojen oksit ve gürültü seviyelerinin çevre sağlığı sınırlarına yakın olduğunu raporladı. SpaceX, EPA ile imzaladığı 2025 anlaşmasında her fırlatmanın sonrasında 72 saatlik bir ölçüm raporunu yayımlamayı taahhüt etti.
Finansal arka plan da gelişimin ölçeğini gösteriyor. SpaceX'in halka arz (IPO) süreci geçen hafta hisse satışı için S-1 dosyalama hazırlığını duyurdu; tahmini değerleme 500 milyar dolar. Starship V3'ün başarılı uçuşu, bu IPO sürecinde değerlemenin korunması için kritik adım sayılıyor. Goldman Sachs sağlanan yatırım danışmanlık raporunda, "Starship V3 başarısı IPO değerlemesini doğrudan etkileyecek" ifadesi yer alıyor.
İşgücü açısından, Boca Chica'da SpaceX 2.700 mühendis ve teknisyen istihdam ediyor; üs çevresindeki Brownsville bölgesi son beş yılda %23 nüfus artışı gördü. Yerel ekonomi, SpaceX'in varlığı sayesinde Texas'ın hızla büyüyen bölgelerinden biri haline geldi. Üs ayrıca uluslararası medya akreditasyonu için Avrupa, Asya ve Latin Amerika'dan basın ekiplerini ağırlıyor; bu fırlatma için akreditasyon sayısı 230 idi.
SpaceX'in dahili döküman analizine göre, Starship V3'ün 2026-2027 yılları boyunca toplam 16 uçuş yapması planlandı. Bu fırlatmaların başarısı, SpaceX'in 2028'de Mars'a insanlı keşif misyonu için kabul aşamasına geçiş için gereken doğrulamayı sağlayacak. İlk uçuşun ertelenmesi takvime henüz büyük etki yapmıyor; SpaceX iletişim ekibi sonraki uçuşun "hazır olduğumuzda" gerçekleşeceğini vurguladı.
Fırlatma ertelemesi konusunda, halka arz değerlendirmeleri için lütfen kalifiye bir yatırım danışmanına başvurunuz; bu makale yatırım tavsiyesi değildir.