Anthropic'in çığır açan 1,5 milyar dolarlık telif hakkı anlaşması nihai onay aldı

Bir ABD federal mahkemesi, yapay zeka şirketinin Claude modellerini eğitmek için telif hakkıyla korunan kitapları izinsiz kullandığına ilişkin iddiaları çözen Anthropic'in 1,5 milyar dolarlık anlaşmasına nihai onayı verdi ve üretken yapay zeka patlamasından doğan en yakından izlenen hukuki uyuşmazlıklardan birini sonuçlandırdı. Geçen yıl ilk kez duyurulan anlaşma, bir yapay zeka şirketinin eğitim verisi iddialarına ilişkin bugüne kadar kamuoyuna açıklanan en büyük ödemelerden biri.

Davanın temelinde, bir grup yazar tarafından yapılan, Anthropic'in büyük dil modellerini eğitmek için kullanılan devasa metin veri kümelerinin bir parçası olarak, lisanslama anlaşması olmadan telif hakkıyla korunan materyali barındıran sözde gölge kütüphanelerden elde edilen eserler dahil, korsan ya da başka şekilde izinsiz kitap kopyaları kullandığı iddiaları yer alıyordu. Davacılar, bu uygulamanın potansiyel olarak yüz binlerce bireysel eseri etkileyen bir ölçekte telif hakkı ihlali anlamına geldiğini savundu.

Anlaşmanın koşullarına göre Anthropic, izinsiz kullanılan eserlerin sahibi olan yazarları ve hak sahiplerini tazmin etmek için 1,5 milyar dolarlık meblağı ödemeyi kabul etti; ancak anlaşmanın bir parçası olarak herhangi bir yanlış davranışı kabul etmedi. Bu, büyük kurumsal anlaşmalarda yaygın bir yapı olup bir şirketin mahkemenin resmi bir sorumluluk tespiti olmadan davayı çözmesine olanak tanıyor. Şirket, anlaşmanın uzun süreli davalar yerine ürünlerini geliştirmeye odaklanmasına imkân tanıdığını söyledi.

Davaya bakan bir federal yargıç daha önce yapay zeka sektöründe önemli ilgi çeken bir ön karar vermiş, yapay zeka eğitimi için yasal olarak edinilmiş kitapların kullanımını -yargıç bunun potansiyel olarak adil kullanım sayılabileceğini öne sürmüştü- korsan kopyaların kullanımından ayırmıştı; ikincisine karar çok daha şüpheci yaklaşmıştı. Bu ayrım, hukuk analistleri tarafından, sistemde hâlâ devam eden daha geniş yapay zeka telif hakkı davaları dalgasına mahkemelerin nasıl yaklaşabileceğine dair erken bir sinyal olarak yaygın şekilde gösterildi.

Bu dava, ChatGPT ve benzeri araçların piyasaya sürülmesinin büyük dil modellerinin nasıl eğitildiğine dair bir hukuki mücadele dalgasını tetiklemesinden bu yana, yazarlar, yayıncılar, haber kuruluşları ve diğer içerik üreticileri tarafından yapay zeka şirketlerine karşı açılan çeşitli büyük davalardan biri. OpenAI, Meta ve Stability AI'yı içeren diğer önemli uyuşmazlıklar hâlâ çözülmemiş durumda ve paralel olarak mahkemelerde ilerliyor; her biri adil kullanım, piyasa zararı ve eğitim verisinin elde edilme şekillerine dair biraz farklı hukuki teorileri sınıyor.

Sektör analistleri, mutlak rakamlarla devasa olsa da bu büyüklükteki bir anlaşmanın, sektöre akan gelir ve yatırımın ölçeği göz önüne alındığında, yapay zeka şirketleri tarafından eğitim uygulamalarını geniş çapta değiştirecek kadar önemli bir caydırıcı olarak görülmesinin pek olası olmadığını belirtiyor. Bazı hukuk gözlemcileri, daha sonuç doğurucu sonuçların, geniş bir hukuki emsal oluşturmadan bireysel uyuşmazlıkları çözen anlaşmalardan değil, altta yatan adil kullanım sorusuna dair bağlayıcı temyiz kararları üreten devam eden davalardan geleceğini savunuyor.

Davaya dahil olan yazar savunuculuğu grupları, anlaşmayı yapay zeka şirketlerinin telif hakkıyla korunan yaratıcı eserleri serbestçe kullanılabilir eğitim materyali olarak muamele edemeyeceğinin önemli bir kabulü olarak nitelendirdi; ancak aynı zamanda nakit bir ödemenin, yapay zeka şirketlerinin ileride telif hakkıyla korunan materyalin kullanımı için nasıl lisans alması ya da tazminat ödemesi gerektiğini düzenleyen kalıcı bir hukuki çerçeveyi tek başına oluşturmayacağı konusunda uyardı.

Anthropic, diğer büyük yapay zeka laboratuvarlarıyla birlikte, paralel olarak yayıncılar ve içerik sahipleriyle doğrudan lisans anlaşmaları peşinde koşuyor; sektör gözlemcileri bunu, uyuşmazlıklar mahkemeye ulaşmadan önce veri kullanımı için müzakere edilmiş koşullar belirleyerek daha fazla davayı önleme girişimi olarak görüyor. Bu tür anlaşmaların ölçeği ve koşulları büyük ölçüde değişiyor ve nadiren tam ayrıntılarıyla açıklanıyor.

Anlaşma, ABD Kongresi'nde ve çeşitli uluslararası kurumlarda devam eden, mevcut telif hakkı yasasının makine öğrenimi sistemlerini eğitmede yaratıcı eserlerin kullanımını yeterince ele alıp almadığına ya da yeni bir mevzuata ihtiyaç olup olmadığına dair tartışmalar dahil, birden fazla yargı alanında hâlâ aktif olan daha geniş düzenleyici ya da yasama sorularını çözmüyor.

Şimdilik onay, Anthropic'in hukuki tarihinde önemli bir bölümü kapatıyor; ancak yapay zeka eğitim verisi etrafındaki daha geniş hukuki manzara hâlâ belirsizliğini koruyor; mahkemeler, yasa koyucular ve yapay zeka sektörünün kendisi, çevrimiçi olarak bulunan devasa metin, görsel ve diğer yaratıcı materyal hazinelerinden modellerin nasıl inşa edilmesi gerektiğine dair, varsa, hangi kuralların geçerli olması gerektiğini hâlâ tartışıyor.