HPV aşısı ve rahim ağzı kanseri: genç kadınlarda ölüm riski neden 'sıfıra yakın'

Yeni bir araştırma, insan papilloma virüsüne (HPV) karşı aşılanan genç kadınların rahim ağzı kanserinden ölme riskinin artık "sıfıra yakın" olduğunu ortaya koydu. BBC'ye göre çalışma, 2008'de okul çağındaki kızlara aşı sunulmaya başlandığından bu yana yüzlerce hayatın kurtarıldığını gösteriyor.

HPV, cinsel yolla bulaşan yaygın bir virüs grubudur ve çoğu enfeksiyon herhangi bir zarar vermeden kendiliğinden geçer. Ancak virüsün bazı yüksek riskli türleri, yıllar içinde rahim ağzı hücrelerinde kansere yol açabilen değişikliklere neden olabiliyor. Dünya genelinde rahim ağzı kanseri vakalarının büyük çoğunluğunun arkasında HPV bulunuyor.

Aşı, vücudu bu yüksek riskli HPV türlerine karşı bağışıklık kazandırarak çalışıyor. Virüsle karşılaşmadan önce verildiğinde, bağışıklık sistemi enfeksiyonu daha o yerleşmeden engelleyebiliyor. Bu nedenle program, kızların büyük olasılıkla virüsle henüz karşılaşmadığı okul çağına odaklanıyor.

İngiltere 2008'de okul temelli HPV aşı programını başlattı. Aradan geçen yıllarda aşılanan ilk kuşak yetişkinliğe ulaştı; bu da araştırmacılara aşının uzun vadeli etkisini ölçme imkânı verdi. Çalışmanın çarpıcı bulgusu, bu kuşakta rahim ağzı kanserine bağlı ölümlerin neredeyse görülmemesi.

BBC'nin aktardığına göre araştırmacılar, aşının okul çağında sunulduğu kadınlarda ölüm riskinin "sıfıra yakın" olduğunu belirtiyor. Bu, aşının yalnızca enfeksiyonu değil, hastalığın en ölümcül sonucunu da önlemede etkili olduğunu gösteriyor.

Uzmanlar, bu sonucun aşılamanın gücünü ortaya koyduğunu vurguluyor. Rahim ağzı kanseri, tarama ve aşıyla büyük ölçüde önlenebilir kabul edilen az sayıdaki kanser türünden biri. Aşı, hastalığın daha henüz başlamadan önüne geçerken, düzenli tarama programları erken evredeki değişiklikleri yakalayarak ikinci bir koruma katmanı sağlıyor.

Dünya Sağlık Örgütü, rahim ağzı kanserini bir halk sağlığı sorunu olmaktan çıkarmayı hedefliyor. Bu hedefe ulaşmanın temel araçları, yüksek aşılama oranları, yaygın tarama ve erken tedaviye erişim olarak sıralanıyor. İngiltere'deki bulgular, bu stratejinin işe yarayabileceğine dair somut bir kanıt sunuyor.

Bununla birlikte uzmanlar, korumanın yalnızca aşılama oranları yüksek kaldığı sürece sürdürülebileceği konusunda uyarıyor. Aşıya erişimde bölgeler ve gruplar arasındaki farklar, bazı kadınların bu korumadan yararlanamaması anlamına gelebiliyor. Tarama programlarının da aşılanmış kuşaklar için uyarlanması gerekebilir.

Aşı çoğunlukla güvenli kabul ediliyor ve en yaygın yan etkileri enjeksiyon bölgesinde geçici ağrı gibi hafif belirtiler. Sağlık otoriteleri, programın başlatılmasından bu yana biriken verilerin aşının güvenlik profilini desteklediğini belirtiyor.

Araştırmacılara göre bu sonuç, aşılamanın uzun vadeli faydalarının bir kuşak boyunca nasıl ölçülebileceğinin de bir örneği. Okul çağında verilen tek bir koruyucu önlemin onlarca yıl sonra ölümleri önlediğini görmek, halk sağlığı politikalarının etkisini değerlendirmek için nadir ve güçlü bir kanıt sunuyor.