Güney Afrika sağlık bakanlığı: Hondius vakalarında insandan insana geçebilen Andes suşu doğrulandı

Güney Afrika Sağlık Bakanlığı, MV Hondius kruvaziyer gemisindeki hantavirüs salgınına bağlı iki vakanın Andes suşu olduğunu doğruladı. Bakanlık, Pretoria'daki Ulusal Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü'nde (NICD) yapılan laboratuvar testlerinin Andes suşunu kesin olarak ayırt ettiğini açıkladı.

Geminin Antarktika'dan dönüş yolunda olduğu sefer öncesi Güney Afrika kıyılarında durmasının ardından ülkenin epidemiyolojik takip sistemi devreye girmişti. NICD'nin doğrulaması, gemideki olası geçiş kaynağı olarak değerlendirilen Patagonya bağlantısını destekledi; çünkü Andes suşu, ana olarak Güney Amerika'nın güneyinde, Şili ve Arjantin'in Patagonya bölgesinde yaşayan Oligoryzomys longicaudatus türü kemirgenlerde bulunmaktadır.

Bakanlık sözcüsü, BBC'ye yaptığı açıklamada: "Sonuçlarımız Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) ile çapraz kontrol yapılacak" dedi. Bakanlık, Andes suşu için referans laboratuvarı işlevi gören Şili Tarım ve Sağlık Enstitüsü'ne de örnekler gönderildiğini belirtti.

Andes suşu, hantavirüs ailesinde insandan insana geçiş gözlemlenen tek suştur. Yine de bu tür geçiş bildirimleri, virüsün doğal coğrafyasında bile nadirdir. Halk sağlığı tarihçesinde sayılı olayda bu geçiş gerçekleşmiş; en bilinen örnek 1996'da Arjantin'in El Bolsón kasabasında 20 kişinin etkilendiği vakadır.

Gemideki vakaların incelemesinde NICD, virüsün genetik dizilim verilerinin bilinen Andes suşu varyantlarıyla yüksek oranda benzeştiğini söyledi. Genetik dizilim, virüsün spesifik kaynağını belirlemeye yardımcı olabilir; çalışmanın sonucu önümüzdeki günlerde paylaşılacak.

Bakanlığın açıklaması, MV Hondius'taki üç ölüm vakasıyla ilgili WHO açıklamasının ardından geldi. WHO, gemideki iki vakanın insandan insana geçişle bulaştığını söylemiş, durumu "nadir bir gelişme" olarak nitelemişti. NICD'nin doğrulaması, suşun tanımlanması için bilimsel zemini güçlendirdi.

Güney Afrika'nın yerel sağlık otoriteleri, ülkenin kuzey limanlarına gelen yolcular için 14 günlük gözlem dönemi uyguladı. Aktif yerel olgu yok ancak bakanlık, virüsün ülke içinde bulunmadığını ve sürveyans amacıyla titiz takip yapıldığını belirtti.

Andes suşu enfeksiyonun klinik belirtileri arasında ateş, kas ağrısı, baş ağrısı ve kusma yer alır; vakaların yüzde 35-40'ında hantavirüs pulmoner sendromu olarak ilerleyebilir. NICD doktorları, bu suşa karşı henüz onaylanmış bir antiviral tedavi bulunmadığını, ancak erken destekleyici bakımın hayatta kalma şansını önemli ölçüde artırdığını vurguladı.

Uzmanlar, salgında insandan insana geçişin doğrulanmasının küresel halk sağlığı için önemli bir uyarı işareti olduğunu söyledi. ECDC ve CDC, sınır geçişlerinde kontrol protokolleri ve ulusal bildirim mekanizmalarını yeniden değerlendirme sürecine girdi. NICD, çoklu uluslararası araştırma ekiplerine erişim açacağını söyledi.

Güney Afrika ayrıca kendi epidemiyolojik kapasitesini güçlendirmek için 2026 bütçesinde özel bir kalem ayırdığını açıkladı. Bakanlık, Pretoria'daki NICD laboratuvarlarının kapasitesinin Afrika kıtasında ilk sırada yer aldığını ve uluslararası referans noktası işlevi görmeye devam edeceğini belirtti.