İngiltere'de alkole bağlı ölümler Covid'den bu yana ilk kez azaldı
Office for National Statistics (ONS) verilerine göre, Birleşik Krallık'ta 2025 yılında alkole özgü ölümler önceki yıla göre yüzde 3,6 azalarak 9.842'ye düştü. Bu, Covid pandemisinin başlamasından bu yana ilk yıllık düşüş ve ülkenin alkol politikası için önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Düşüş tüm yaş gruplarında dengeli dağılmadı. ONS'a göre 55-64 yaş arası erkeklerde alkol kaynaklı ölümler yüzde 7,1 azaldı; ancak 25-34 yaş arası kadınlarda yüzde 4,2 oranında arttı. Bu, alkol kullanımının cinsiyetler ve yaşlar arasında farklı yönlere doğru kaydığını gösteriyor.
Doctor Katherine Severi, Institute of Alcohol Studies başkanı, BBC'ye yorum yaptı: "Bu mütevazı bir azalma. Pandemide alkol kullanımının hızla yükseldiğini biliyoruz; şimdi gördüğümüz şey o seviyenin yavaş yavaş normale dönmesi olabilir. Eğilimi kalıcı kılacak yapısal değişiklikler için baskı sürmeli."
Verilere göre alkole özgü ölümlerin çoğu (yaklaşık yüzde 79'u) karaciğer hastalıklarından kaynaklanıyor. Bu kategori siroz ve alkolik hepatit gibi tanıları içeriyor. ONS, alkollü içeceklerin tetiklediği kalp ritim bozuklukları gibi diğer ölüm sebeplerini bu sayıma dahil etmiyor; gerçek toplam daha yüksek olabilir.
İskoçya'nın minimum birim fiyatı (MUP) politikası 2018'den bu yana yürürlükte ve Galler 2020'den bu yana benzer bir uygulamaya geçti. Akademik araştırmalar, MUP'un uygulandığı bölgelerde alkol satışlarının yüzde 7,5 düştüğünü gösteriyor. İngiltere parlamentosu, mart ayında MUP için bir çalışma grubu kurdu ancak henüz yasalaşma yok.
Londra King's College'dan klinik epidemiyolog Profesör Sir Ian Gilmore, "Karaciğer hastalıkları başlangıçtan dönüşü zor bir hastalık. Eğer 2025 verisi gerçek bir eğilim ise etkisini önümüzdeki üç-beş yılda göreceğiz. Şimdi tedavi bekleyen tüm hastaların listede uzun süre kalmak zorunda olduğunu unutmamalıyız" dedi.
NHS England'a göre alkol-bağlı hastalıklar için hastane yatış sayısı geçen yıl 1,1 milyon civarındaydı. Bu hastane yükü, NHS'in toplam acil servis vakalarının yaklaşık yüzde 9'una karşılık geliyor. Public Health Scotland ise alkol-bağlı acil servis ziyaretlerinin 2024'e göre yüzde 8 azaldığını duyurdu.
Uluslararası karşılaştırma, eğilimi geniş bir tabloya yerleştiriyor. Eurostat verilerine göre AB ortalaması yetişkin başına yıllık 9,5 litre saf alkol. Birleşik Krallık 10,8 litre ile ortalamanın üzerinde, Fransa 11,4 litreyle daha yukarıda. Türkiye'nin yetişkin başına yıllık tüketimi yaklaşık 1,9 litre, Avrupa'nın en düşük rakamlarından.
Kamu sağlığı uzmanları, alkol vergilerinin enflasyonla birlikte güncellenmesini öneriyor. Royal College of Physicians'ın bu hafta yayımladığı bir rapor, alkol vergilendirme indirimlerinin son beş yıldaki kümülatif olarak yüzde 14 yumuşamaya yol açtığını gösterdi. Hazine'ye sundukları öneride yıllık vergi otomatik ayarlamasını içeren bir mekanizma var.
Hükümet sözcüsü, BBC'ye yorum yaptı: "Alkol ilgili ölümlerdeki düşüşü memnuniyetle karşılıyoruz, ancak bilinçli alkol politikası uzun vadeli bir hedef. Şu an İçişleri Bakanlığı, alkol erişimi düzenlemesi için çalışıyor ve etiketleme kuralları için bir danışma süreci başlattı." Kuralların 2026 sonbaharında parlamentoya sunulması bekleniyor.