Koşuya alternatif: eklemlere zarar vermeyen 6 kardiyo egzersizi
Koşu son yıllarda gerçek bir patlama yaşadı. Fitness takip uygulaması Strava, 2024'te sosyal koşu etkinliklerine ve koşu kulüplerine katılan kullanıcı sayısında küresel çapta %59'luk bir artış kaydetti. Londra Maratonu'na başvurular 2024'ten bu yana %40 artarken, New York Şehir Maratonu'na yapılan başvurular bu yıl yaklaşık %20 daha fazla oldu.
Spor ve Fitness Endüstrisi Derneği'nin bir raporuna göre, tahmini 56 milyon Amerikalı düzenli olarak koşu bandında koşuyor ve 51 milyonu açık havada koşuyor. Ancak koşunun eklemler üzerinde zorlayıcı olduğu yönünde bir üne sahip olduğunu da belirtmek gerekiyor; 2023 yılında yapılan bir çalışma, amatör koşu ile diz artriti arasında beklenenden az bir ilişki bulmuş olsa da, birçok kişi başka nedenlerle veya kişisel tercihle daha düşük etkili seçeneklere yöneliyor.
Yüzme, tüm vücudu çalıştıran ve suyun kaldırma gücü sayesinde eklemler üzerindeki vücut ağırlığı yükünü ortadan kaldıran bir alternatif. Yeterli çabayla yapıldığında kardiyovasküler sistemi koşuya benzer şekilde çalıştırıyor ve artriti olan veya bir sakatlıktan iyileşen kişiler için özellikle uygun kabul ediliyor.
Bisiklete binmek, sabit bisiklet veya yol bisikleti fark etmeksizin, diz ve kalçalar üzerindeki etkiyi düşük tutarken bacak kaslarını güçlendiriyor ve kardiyovasküler kondisyonu geliştiriyor. Direnç seviyesinin ayarlanabilir olması, interval koşusuna benzer şekilde yoğunluğu ölçeklendirmeye izin veriyor.
Kürek makinesi, bacakları, sırtı ve kolları birlikte çalıştıran tam vücut bir egzersiz sunuyor. Hareketin akıcı ve kontrollü doğası, eklemlerde sarsıntıyı azaltırken yoğun bir kardiyo ve kuvvet antrenmanı birleşimi sağlıyor.
Eliptik bisiklet, ayak vuruşunun etkisi olmadan koşu hareketini taklit ediyor; tempolu yokuş yürüyüşü de koşuya kıyasla çok daha az eklem stresiyle kalp atış hızını önemli ölçüde yükseltiyor.
Su cimnastiği ve suda koşu, koşu hareketinin kardiyo faydalarını suyun direnci ve kaldırma gücüyle birleştiriyor; bu nedenle rehabilitasyon gören hastalar ve yaşlı yetişkinler arasında popüler.
Düşük etkili dans temelli kardiyo veya step dersleri ile merdiven tırmanma makineleri, koşunun tekrarlı eklem yüklenmesinden daha azını taşıyan sosyal ve enerjik bir alternatif sunuyor.
Uzmanlar, hangi aktivite seçilirse seçilsin, farklı egzersizleri birbirine katmayı, eklemleri destekleyecek kuvvet antrenmanı eklemeyi, ısınmayı ihmal etmemeyi ve herhangi bir aktivitede kalıcı ağrı yaşanması durumunda bir fizyoterapiste başvurmayı öneriyor.
Mevcut araştırmalara göre koşu, eklemler için doğası itibarıyla zararlı değil; ancak çeşitlilik arayan, bir sakatlıktan iyileşen veya sadece farklı bir zorluk isteyen kişiler için bu alternatifler, etkisi daha az olsa da koşunun kardiyovasküler faydalarını eşit ya da daha fazla düzeyde sunabiliyor.
Bunları da okuyun
Kilo geri alımı: beyniniz neden kaybettiğiniz kiloları geri kazanmaya çalışır?
Kilo vermek yalnızca irade meselesi değildir: insan beyni, kıtlık dönemlerinde vücut yağını korumak üzere evrimleşmiş ve önceki daha yüksek kiloyu "yeni normal" olarak değerlendirebiliyor. Bu biyolojik "hafıza", kilo verdikten sonra açlık hissini artırıp enerji kullanımını azaltarak birçok kişinin diyet sonrası neden kilo aldığını açıklıyor. Wegovy ve Mounjaro gibi ilaçların işe yaramasının bir nedeni de iştah sinyallerini baskılamaları, ancak tedavi durduğunda bu etkinin zayıflayabilmesi.
Ebola salgını: Doğu Kongo'daki en hızlı büyüyen salgında ölü sayısı 1.700'ü geçti
Ebola virüsü, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin doğusunda 1.700'den fazla kişinin ölümüne yol açtı; STAT News bu salgını hastalığın kayıtlara geçen en hızlı büyüyen salgını olarak tanımlıyor. Virüs, enfekte kişilerin veya hayvanların vücut sıvılarıyla doğrudan temas yoluyla yayılıyor ve DRC, 1976'dan bu yana herhangi bir ülkeden daha fazla Ebola salgını yaşadı. Sağlık yetkilileri, aşı erişimini hızlandırmayı ve tedavi kapasitesini artırmayı öncelik olarak görüyor.
Cyclospora salgını: CDC soruşturmasının 15 eyalete yayılması neden önemli
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nin (CDC), bilinen en büyük cyclosporiasis salgınının soruşturma kapsamını 15 eyalete genişlettiği bildiriliyor; bu bilgi Washington Post'un konuya yakın üç kişiye dayandırdığı bir habere göre aktarılıyor. Genişleme, Michigan'ın hastalıkla bağlantılı ilk iki ABD ölümünü bildirmesinin ardından geldi. Cyclospora cayetanensis parazitinin genellikle kontamine taze ürünler yoluyla yayıldığı ve haftalarca sürebilen sulu ishale neden olduğu biliniyor.
Gastroşizis ameliyatı: doktorlar bir bebeğin organlarını doğumdan önce nasıl onardı
Theo adlı bebek, karın duvarındaki bir açıklık nedeniyle bağırsakların rahim içinde vücut dışında geliştiği bir durum olan karmaşık gastroşizisi düzeltmek için rahimde ameliyat edilen ilk İngiliz bebeği oldu. Ameliyat, öncü bir klinik deneyin parçası olarak gerçekleştirildi ve doğum sonrası yapılan geleneksel onarımdan önce hasarı sınırlamayı hedefliyor. Uzmanlar, yaklaşımın daha geniş çapta önerilmeden önce daha fazla değerlendirmeye ihtiyacı olduğunu söylüyor.
Terlik ve sandaletler: bazı yaz ayakkabıları ayaklarınıza neden zarar verebilir?
Podologlar, düz tabanlı ve topuksuz terliklerin ayaklarda topuk ağrısı, tendon zorlanması ve çatlak cilde yol açabileceği konusunda her yaz aynı uyarıyı tekrarlıyor. Sorun, ayak parmaklarının terliği ayakta tutmak için sürekli kıvrılması ve tabanın darbe emme desteği sağlamamasından kaynaklanıyor. Uzmanlar, terlikten tamamen kaçınmak yerine daha destekleyici modeller seçmeyi ve kullanım süresini sınırlamayı öneriyor.