Kongo ve Uganda'da Ebola salgını: 246 şüpheli vakaya karşı 65 ölüm bildirildi
Dünya Sağlık Örgütü, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ile Uganda arasında uzanan göl bölgesinde Ebola virüsünün nadir bir suşundan kaynaklanan yeni bir salgını doğruladı. Bildirilen rakamlara göre şu ana kadar 246 şüpheli vaka tespit edildi ve 65 hasta hayatını kaybetti. DSÖ, salgını 14 Mayıs itibarıyla bölgesel acil durum olarak sınıflandırdı.
Salgının kaynak noktası, Kongo'nun kuzeydoğusundaki Ituri bölgesinde olduğu düşünülüyor. DSÖ tarafından paylaşılan vaka tespit haritası, ilk vakaların 5 Mayıs civarında küçük bir kırsal yerleşim noktasında görüldüğünü, ardından sınır ötesi seyahatlerle Uganda'nın batısındaki Kasese bölgesine yayıldığını gösteriyor. Bu hareketler, salgını sınırlı bir coğrafyada tutmanın zorluğunu artırıyor.
DSÖ'nün Afrika Bölge Direktörü Matshidiso Moeti, basın toplantısında 'Bu salgın, virüsün hangi varyantının olduğunun erken doğrulanması bakımından daha önceki olaylardan farklı,' dedi. Salgına neden olan Ebola suşunun, daha önce 2007'de Uganda'da görülen Bundibugyo suşu olduğu doğrulandı. Bundibugyo suşu, daha yaygın olan Zaire suşundan daha az ölümcül seyretmesiyle biliniyor, ancak yine de hızlı yayılma potansiyeline sahip.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) başkanı, Cuma günü Reuters'a yaptığı açıklamada salgına ilişkin DSÖ ile resmi koordinasyona ancak gün önce, yani salgın doğrulamasının 10 gün ardından girebildiklerini belirtti. CDC'nin sağlık güvenliği bütçesinde geçen yıl yapılan kesintiler, küresel sağlık olaylarına Amerikan kuruluşlarının ilk müdahale kapasitesini sınırlamış olabilir.
Müdahale çalışmaları açısından, DSÖ ekipleri her iki ülkede de bölgesel sağlık otoriteleriyle koordineli çalışmaya başladı. Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 2019'dan beri stok yapılan Ervebo aşısı, vakaların yoğunlaştığı bölgelerde gönüllü sağlık personeline ve yüksek riskli temaslılara uygulanıyor. Aşının önceki salgınlarda etkinliği %97'ye varan oranlarla raporlanmıştı.
Uganda Sağlık Bakanlığı, Kasese ve Bundibugyo bölgelerinde geçici izolasyon birimleri kurduğunu açıkladı. Uganda Sağlık Bakanı Jane Ruth Aceng, X üzerindeki açıklamasında 'Halkımız Ebola ile başa çıkma konusunda deneyimlidir, ancak hızlı tepki temas izleme kapasitesinin sürdürülmesine bağlıdır,' dedi. Uganda, 2022-2023 Sudan suşu salgınında 142 vakayı yönetmek için detaylı bir protokol uygulamıştı.
Sınır ötesi seyahat yönetimi, mevcut salgını sınırlamak için kritik bir başlık. Kongo ve Uganda arasında geçen ay açılan bir çift sınır geçişinde, sıcaklık taraması ve seyahat kayıtları yeniden başlatıldı. Uçuş bağlantıları açısından Entebbe Uluslararası Havalimanı yetkilileri, Kasese bölgesi hariç ülke genelinden gelen iç hat uçuşlarında kısıtlamaya gerek bulunmadığını bildirdi.
DSÖ, Bundibugyo suşu için onaylanmış bir tedavi olmadığını ancak Ervebo aşısının suşa karşı çapraz koruma sağlayabileceğini açıkladı. Daha önce 2007 Uganda salgınında bu suşun ölüm oranı yaklaşık %40 olarak hesaplanmıştı. Mevcut salgındaki şu ana kadarki kabaca %26 vaka ölüm oranı, hastalık seyrinin erken evresinde olunduğunu yansıtıyor olabilir.
Komşu ülkeler arasında Ruanda ve Tanzanya, sınır bölgelerinde tetkik kapasitesini artırdı; Burundi, Kongo sınır kapılarındaki sağlık personeli sayısını üç katına çıkardığını duyurdu. Avrupa Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi ise Avrupa Birliği vatandaşları için bu bölgelere yapılacak seyahatlerde, kişisel temasın azaltılması ve sağlık koşullarına dair yerel uyarıların takip edilmesi yönünde tavsiyede bulundu.
DSÖ, salgına ilişkin günlük güncellemeler yayınlayacağını ve bölgeye 11 milyon dolarlık ek finansman talep ettiğini söyledi. Bağışçı koordinasyonunun önümüzdeki 72 saat içinde netleşmesi bekleniyor. Önümüzdeki haftalarda salgın eğrisinin yönü, hem temas izleme kapasitesinin sürdürülmesine hem de Ervebo aşılama hızına bağlı olarak değerlendirilecek.