Yaygın D vitamini takviyesinin daha önce bilinmeyen olası bir yan etkisi belirlendi
Yeni bir akademik araştırma, dünya çapında milyonlarca kişi tarafından kullanılan D2 formundaki D vitamini (ergokalsiferol) takviyelerinin, bağışıklık sistemini olumsuz etkileyebilecek 'önceden bilinmeyen' bir yan etki taşıyabileceğini öne sürdü. Araştırma, ScienceDaily aracılığıyla erişilebilen ana çalışmaya dayanıyor ve farelerde yapılan deneyleri içeriyor.
Araştırma, Birleşik Krallık'taki Surrey Üniversitesi liderliğinde yürütüldü. Çalışma yazarlarından beslenme bilimleri öğretim üyesi Prof. Colin Smith, sonucu şu şekilde özetledi: 'Yüksek doz D2 takviyesi alan farelerde, bağışıklık tepkisi düzenleyici T hücrelerinin işlevinde küçük ama anlamlı bir azalma gözlemledik. Aynı dozda D3 takviyesi alan farelerde böyle bir etki gözlemlenmedi.'
D vitamininin iki ana takviye formu vardır: bitkisel kaynaklı D2 (ergokalsiferol) ve hayvansal kaynaklı veya likenden üretilen D3 (kolekalsiferol). Klinik araştırmalar uzun süredir D3'ün serum vitamin D düzeylerini D2'den daha etkili yükselttiğini gösteriyor; ancak iki form arasındaki bağışıklık etkileri farkı yeni bir araştırma konusu.
Çalışma metodolojisi açısından, araştırma 60 fareyi sekiz hafta boyunca üç gruba ayırarak takip etti: kontrol, yüksek doz D2 ve yüksek doz D3. Sonuçlar, Frontiers in Immunology dergisinde 22 Mayıs 2026 tarihinde yayımlandı. Çalışmanın hayvan modeli olduğu vurgulanıyor; insan klinik araştırması yapılmadan kesin sonuç çıkarmak mümkün değil.
Yale Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bölümü öğretim üyesi Dr. Karl Insogna, bağımsız değerlendirmesinde 'Bu, çok küçük bir hayvan çalışması; insan immün sistemi üzerinde aynı etkinin oluşacağı varsayılamaz. Ancak D2'nin tercihinin tekrar gözden geçirilmesi yararlı bir tartışma' yorumunu yaptı.
ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri'nin (NIH) güncel kılavuzları, D2 ve D3 takviyelerinin sağlık etkilerinin büyük ölçüde benzer olduğunu belirtiyor. NIH, D2'nin reçeteyle yüksek dozda osteomalazi ve osteoporoz tedavisinde de kullanıldığını hatırlatıyor; klinik denetim olmadan dozaj değişikliği önerilmiyor.
İngiltere'de D2 takviyeleri tipik olarak vegan tüketiciler tarafından tercih ediliyor. Vegan Society'nin pozisyon belgesinde 'D2, yetişkin vegan bireyler için yeterli bir bağışıklık ve kemik sağlığı seçeneği olarak değerlendirilebilir' ifadesi yer alıyor. Toplum, yeni bulguların klinik araştırmalarla doğrulanması gerektiğini belirtti.
Fiyat boyutunda, D2 takviyeleri toplu olarak D3'ten daha ucuz. NHS, son yıllarda hastane bütçesi için D2'yi tercih ederken, son dönem klinik etkinlik kanıtları doğrultusunda D3 kullanımına geçiş yaptı. Bu kararın yıllık ek maliyeti yaklaşık 14 milyon sterlin olarak hesaplanmıştı.
Araştırma sonuçlarına ilişkin Surrey Üniversitesi'nden bağımsız bir yorum, Profesör Susan Lanham-New tarafından sunuldu. Lanham-New, kendi 2024 tarihli klinik çalışmasında 'D2 ve D3'ün serum 25-hidroksi vitamin D düzeyleri üzerindeki etkilerinin önemli farklılıklar gösterdiğini' bulmuştu. Yeni hayvan modeli, bu klinik bulguya bir mekanistik açıklama sunabilir.
Tüketicilere ne öneriliyor? NIH ve İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS), 'Mevcut D vitamini rutinini değiştirmeden önce sağlık profesyonelinizle görüşmeniz önerilir' uyarısında bulunuyor. Ana mesaj, panik yaratmamak ancak doz ve form tercihinin bireyselleştirilmiş bir karar olarak gözden geçirilmesi. Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; bireysel vitamin takviyesi kararları için doktorunuza veya beslenme uzmanınıza başvurunuz.