Barichara Kağıt Atölyesi: Kolombiya'da fique elyafından sanat üretmek

Kolombiya'nın Santander bölgesindeki küçük kolonyal kasabası Barichara, son 25 yıldır dünyanın el yapımı kağıt üretiminde en saygın merkezlerinden birine ev sahipliği yapıyor. Barichara Kağıt Atölyesi, 2001'de Meksikalı sanatçı Juan Manuel de la Rosa tarafından kuruldu ve o tarihten bu yana doğal liflerden sanatsal kağıt üretiminde uzmanlaştı.

Projenin başlangıç hikayesi 2000'lerin başına uzanır. de la Rosa, dünyanın çeşitli ülkelerinde dolaşarak doğal lif türlerinden kağıt yapma teknikleri üzerinde çalışan bir sanatçıydı. Barichara'ya geldiğinde, bölgenin geleneksel olarak yetiştirdiği fique adlı agaveye benzer bitkinin elyafını incelemek istedi.

Fique, And Dağları bölgesinde yetişen ve Kolombiya'da geleneksel olarak halat, çuval ve hammer (Andean katırlarının için sırt yastığı) yapımında kullanılan bir bitkidir. de la Rosa'nın atölyesi, fique elyafından sanat ve resim için elverişli yüksek kaliteli el yapımı kağıt üretebileceğini gösterdi. Bu, fique üretimine yeni bir ekonomik yol açtı.

Atölye, eski Kolombiyalı Tabaco Şirketi'nin (Colombian Tabaco Company) yıkık deposunu restore ederek 2001'de açıldı. Bugün burada dokuz yerel kadın çalışıyor. Atölye, üretim alanı, sergi galerisi, satış mağazası ve bitki bahçesi olarak dört bölüm içeriyor.

Kağıt yapım süreci tamamen elle gerçekleştiriliyor. Önce bitki lifleri kaynatılıp dövülüyor, sonra suya konularak lif suspansiyonu hazırlanıyor. Çerçeve şeklindeki bir elek bu suspansiyona daldırılıp yavaşça kaldırılıyor; lifler elek üzerinde birbirine kenetleniyor. Kağıt sonra basınç altında suyunu kaybediyor ve doğal olarak kurutuluyor.

Fique dışında atölye, ananas yaprakları, aloe vera, papirüs ve banana yaprakları gibi çeşitli bitkilerden de kağıt üretiyor. Her bitki kendine özgü doku, renk ve aroma sunuyor. Atölyenin kataloğunda 47 farklı bitki türünden kağıt çeşidi mevcut.

Kağıt yapım sürecinde kullanılan boyalar da tamamen doğal. Indigo (mavi için), curcumin (sarı için), añil (mor için), Brazilian wood (kırmızı için) ve kahverengi için demir mineralleri. Bu doğal boyaların çoğu, atölyenin kendi bahçesinden hasat ediliyor; geri kalan kısmı Barichara'nın yerel pazarlarından temin ediliyor.

Atölyenin ürünleri sanatçılar tarafından özellikle aranıyor. Kolombiyalı ressam Beatriz González, Atlas Obscura'ya verdiği röportajda, 'Barichara kağıdının dokusu eşsiz. Sulu boya çalışmaları için ideal; pigmenti aynı anda emiyor ve tutuyor' dedi. Atölye yıllık yaklaşık 60.000 kağıt yaprağı üretiyor.

Proje aynı zamanda yerel ekonomi için önemli bir model. Atölyede çalışan kadınların aylık geliri, Barichara bölgesinin ortalama gelirinin yaklaşık 1.8 katı. Atölye ayrıca yerel okullarda atölye programları düzenliyor ve gençlere kağıt yapımı becerisi öğretiyor.

Ziyaretçiler için atölye Pazartesi-Cumartesi günleri 09:00-17:00 arasında açık. 15.000 Kolombiya pesosu (yaklaşık 4 ABD doları) karşılığında 90 dakikalık bir tur sunuluyor; tur kapsamında ziyaretçiler kendi kağıtlarını yapma fırsatı buluyor. Atölyenin kağıtları Bogotá ve Cartagena'daki sanat galerilerinde ve Atölye'nin online mağazasında satılıyor. Bu, Latin Amerika'da el yapımı kağıt geleneğinin canlı bir örneği olarak Kolombiya'nın 'Pueblos Patrimonio' (Mirasal Köyler) ağının bir parçası.