Brooklyn'deki Frank Morgan'ın mezarı: Oz Büyücüsü oyuncusunun ardındaki Angostura mirası
Brooklyn'in Sunset Park bölgesindeki Green-Wood Mezarlığı, 478 dönüm üzerinde 600.000'den fazla mezar barındıran 1838 yapımı tarihî bir nekropolu. Mezarlığın güneybatı köşesinde, yıllar boyunca turistlerin ve film tarihçilerinin durdurduğu bir mezar var: 1949'da hayatını kaybeden Frank Morgan'ın anıtı. Mezar taşı sade; üzerinde aktörün gerçek soyadı "Wuppermann" ile birlikte sahne adı yazıyor.
Frank Morgan, doğumla Francis Phillip Wuppermann adıyla 1890 yılında New York City'de doğdu. Anne tarafından Alman, baba tarafından İrlandalı asıllıydı. Aile, 19. yüzyıl ABD ticaret tarihinde önemli bir yer tutar: Babası William Wuppermann, 1830'da Trinidad ve Tobago'ya göç eden Alman Dr. Johann Gottlieb Benjamin Siegert ve karısı tarafından üretilen Angostura Bitters'in 1840'lardan itibaren Amerikan distribütörü oldu. New York'taki Wuppermann ailesi, Angostura'nın Kuzey Amerika pazarındaki büyümesini yönetti ve şirket, 1870'lerde aileye milyonlar kazandırdı.
Angostura Bitters, 1824 yılında Dr. Siegert tarafından, askerlerin mide rahatsızlığını tedavi etmek için karistilen bir bitkisel iksir olarak geliştirildi. Trinidad'a göçten sonra şirket, dünya çapındaki kokteyl barında temel bir aroma olarak yerleşti. Old Fashioned, Manhattan, Pisco Sour gibi klasik kokteyllerin tariflerinin yarısından fazlasında birkaç damla Angostura kullanılır. Wuppermann ailesi, Amerikan pazarındaki distribütörlük lisansını 1932'de Trinidad'a satarken yaklaşık 4.2 milyon ABD dolarlık bir gelir elde etti; bu, 2024 dolarına göre 90 milyon dolardan fazla.
Frank, ailenin beş erkek çocuğundan en küçüğüydü. İki üst kardeşi Ralph ve Carlos da oyunculuk yaptı; ancak Frank, en kalıcı kariyeri olan kişiydi. Cornell Üniversitesi'nde eğitim aldı, 1912'de Broadway'de oyunculuğa başladı ve 1914'te ilk sessiz filmde rol aldı. Sanatçı adını "Morgan" yapması, 1918 yılında, sahne adının daha az Almanca görünmesini isteyen yapımcıların önerisiyle yapıldı; o dönemde Birinci Dünya Savaşı sonrası Amerika'da Alman adlarına karşı yaygın bir önyargı vardı.
Morgan'ın Hollywood'daki gerçek yıldız anı, 1939'da Victor Fleming'in yönettiği "The Wizard of Oz" filminde geldi. Morgan, filmde beş farklı rolü oynadı: Profesör Marvel, Oz Büyücüsü, kapı bekçisi, fayton sürücüsü ve muhafız. Yapımcı Mervyn LeRoy'a göre Morgan'ın bu beş rolünü oynaması, MGM'in yeni renkli teknolojisinin (Technicolor) test edildiği bir dönemde, oyuncuların yan saçta görünür kalmasını sağlamak için yapılan ekonomik bir karardı. Morgan, hayatı boyunca toplam 119 filmde rol aldı; Wizard of Oz dışında en bilinen rolü, 1934 yapımı "The Affairs of Cellini" filminin Toscany Dükü karakteri.
Frank Morgan'ın film seti yaşamı, döneminin diğer karakter oyuncularından farklıydı. Aile servetinin garantisi onu, kariyerinin başında çoğu Hollywood oyuncusunun yaşadığı maddi baskıdan korudu. Atlas Obscura'nın yayımladığı biyografik özetlere göre Morgan, set arasında okul yıllarından kalma Cornell mavi bağıyla görünmekten zevk alır, sette herkesi Angostura ikram ettiği bir mini bar çalıştırırdı. Bu mini barın Joe DiMaggio ve Spencer Tracy gibi isimlerle aktörün sosyal çevresinde bir gelenek haline geldiği rivayet edilir.
Morgan, 1949 Eylül'ünde 59 yaşında bir kalp krizi sonucu ölecekti. Filmlerinin çoğunda canlandırdığı seven mizah anlayışlı karakterlerin tersine, Morgan'ın özel yaşamı sakindi; kızı Lillian'a verdiği bir mektupta "Sahnedeki herhangi bir anımı, evimizde geçirdiğim Pazar öğleden sonralarıyla değişmem" yazmıştı. Karısı Alma'yla 33 yıllık evliliği, dönemin Hollywood'undaki nadir uzun ömürlü evliliklerden biri.
Green-Wood Mezarlığı, ABD tarihinin önemli figürlerini barındırır: New York Tribune kurucusu Horace Greeley, mucit Samuel F. B. Morse, bestek Leonard Bernstein. Frank Morgan'ın mezarı bunlar arasında en sık ziyaret edilenlerin arasında değil; ancak Wizard of Oz hayranları ve film tarihi öğrencileri arasında özel bir konum taşır. Yıllık ziyaretçi sayısı yaklaşık 3.500. Mezar üzerinde sıkça çiçek bırakılır; özellikle Halloween yakınlarında, Wizard of Oz'un kostümlü hayranları gelir.
Wuppermann ailesinin Amerikan ticaret tarihindeki mirası, Trinidad'da bugün hâlâ Angostura'nın kurucu ailelerinden biri olarak kayıt altında. Şirket 2007 yılında Trinidad CL Financial tarafından satın alındı; 1932'deki Wuppermann satışından bu yana üç farklı sahibi oldu. Trinidad'daki Angostura Müzesi, 2019 yılında Wuppermann ailesinin Amerikan dönemine adanan kalıcı bir sergi açtı; serginin ana parçası, Frank Morgan'ın 1932 yılında Trinidad'a yaptığı son aile ziyaretinin fotoğrafları.
Frank Morgan'ın mezarındaki sade taş, ABD eğlence tarihinin altın çağıyla 19. yüzyıl ticaret tarihinin nadir bir kesişimini sembolize ediyor. Mezar üzerindeki "Francis Phillip Wuppermann — Frank Morgan" yazısı, hem aile mirasının hem de sahne adının saygıyla anılmasının küçük bir örneği. Brooklyn'in Sunset Park'taki bu sessiz köşesi, gezginlere Hollywood Altın Çağı'nın değil, daha az anlatılan bir hikayenin — bir Alman göçmen ailesinin Amerika'da iz bırakan ticaret kariyerinin — kapısını açıyor.