Arsenal-West Ham maçındaki dört dakikalık VAR kaosu sezonun seyrini değiştirebilir
Arsenal'in Emirates Stadyumu'ndaki 2-1'lik West Ham galibiyeti, geleneksel anlamda bir futbol maçı olmaktan çok, video yardımcı hakem teknolojisinin Premier League'deki en kritik sınavlarından biri olarak hatırlanacak. Maçın 78. ile 82. dakikaları arasında üç ayrı VAR incelemesi yapıldı, iki gol pozisyonu yeniden değerlendirildi ve bir penaltı kararı geri çevrildi. BBC Sport'un saha kenarındaki notlarına göre Arsenal'in teknik heyeti, ekranın başında geçen her saniyeyi nefesini tutarak izledi.
Mücadelenin yarım saat öncesinde işler Arsenal lehine görünüyordu. Bukayo Saka'nın 58. dakikada attığı gol, ev sahibini 1-0 öne geçirdi. Ancak West Ham'ın Jarrod Bowen ile bulduğu beraberlik sayısı, ilk VAR incelemesinin merkezindeydi. Hakem Anthony Taylor önce golü onayladı, ancak ofsayt çizgisi çekildikten sonra Bowen'ın omzunun pozisyonda olduğu tespit edildi ve gol iptal edildi. Saha kenarında West Ham teknik direktörü Graham Potter'ın itirazları sonuçsuz kaldı.
İkinci inceleme ise dakikalar sonra geldi. Arsenal'in ceza sahası içinde Gabriel Magalhães'in West Ham'lı Mohammed Kudus ile temas kurması, Taylor tarafından önce penaltı olarak değerlendirildi. Ancak VAR ekibi, temasın ceza sahası dışında olduğunu ve Kudus'un dengesini kaybetmek için biraz fazla simülasyon yaptığını belirledi. Penaltı kararı geri çekildi. Bu tür art arda iptal kararlarının bir maç içinde yaşanması, Premier League tarihinde son derece nadir.
Üçüncü ve belki de en tartışmalı an, 82. dakikada Leandro Trossard'ın kullandığı korner sonrası geldi. William Saliba'nın kafa vuruşuyla bulunan gol, ilk bakışta Arsenal'in ikinci sayısı gibi göründü. Hakem orta sahaya doğru koştu ama VAR ekrandan geri çağırdı: Arsenal'li bir oyuncunun ceza sahası içinde West Ham kalecisinin görüş alanını engellediği iddia edildi. Üç dakika süren incelemenin ardından gol geçerli sayıldı. Mikel Arteta, maç sonrası açıklamasında "hakemlerin cesareti" için VAR ekibine teşekkür etti.
Genel istatistikler, VAR'ın bu sezon Premier League'de toplam 87 kararı değiştirdiğini gösteriyor. PGMOL'nin (Profesyonel Oyun Hakemler Limited) yayımladığı raporda, hakemlerin saha içi kararlarının yüzde 96'sı doğru kabul ediliyor; ancak VAR incelemesi gerektiren marjinal pozisyonlarda hata payı yüzde 8'e kadar çıkabiliyor. Bu rakam, dört yıl önce sistem ilk kez uygulandığında ölçülen yüzde 14'ten önemli ölçüde aşağıda.
Ancak teknik tarafın yanı sıra duygusal etkiler de tartışılıyor. Arsenal taraftarları, son üç sezondur şampiyonluk yarışında üst üste hayal kırıklığı yaşıyor; bu sezonun yarış edebiyatı, Manchester City'nin Brentford karşısındaki 3-0'lık galibiyetiyle yeniden alevlendi. Arsenal, kalan dört maçta Tottenham, Newcastle, Liverpool ve Manchester United ile karşılaşacak. West Ham ise küme düşme hattının iki puan üzerinde, son maçlarda sergilediği savunma performansıyla son düz çizgide.
BBC Sport'un teknik analisti Steve Wilson, "Tartışmalı kararların bu kadar üst üste gelmesi futbol seyircisinin sabrını zorluyor" yorumunu yaptı. Wilson'a göre asıl problem teknolojinin kendisi değil, hakemlerin saha içi kararıyla VAR'ın müdahalesi arasındaki yorumlama farkı. "Bir hakem net bir hata görüyorsa VAR devreye girmeli; ancak öznel pozisyonlarda son söz hâlâ sahadaki hakemin olmalı" dedi.
West Ham cephesinden gelen açıklamalar daha sert. Potter, maç sonrası basın toplantısında üç kararın da takımının aleyhine olduğunu vurguladı: "İki gol için ofsayt incelemesi tamam, bunu kabul ediyorum. Ancak kalecimizin görüş alanı dediğimiz şey, hakemin kararına bırakılmalıydı. Kameralar her zaman gerçeği göstermez." Premier League yöneticisi Richard Masters'ın gelecek hafta hakem kuruluyla yapacağı toplantıda, görüş alanı kuralının yeniden değerlendirilmesi gündeme alınabilir.
Arsenal taraftarları için sonuç, hangi yöntemle gelirse gelsin değerli. Arteta'nın takımı, dört yıllık aradan sonra ilk şampiyonluğunu hedefliyor. Şampiyonluğa giden yolda Liverpool maçı kritik öneme sahip; iki takım birbirinden sadece bir puanla ayrılıyor. West Ham'ın hedefi ise basit: Ligde kalmak. Önümüzdeki Brighton ve Crystal Palace maçları, geçen sezonki düşüş korkusunu tekrarlamamak adına son fırsat olabilir.
Maç sonrası soyunma odası anekdotları, dengeyi tam olarak yansıtıyor. Arsenal'in soyunma odasında üç gol pozisyonunun yavaş çekim görüntüleri tekrar tekrar izlendi; West Ham'ın soyunma odasında ise Bowen'ın iptal edilen golü için "sanırım omuz değildi, dirsekti" şeklinde tartışmalar geç saatlere kadar sürdü. Premier League'in son haftalarındaki bu dramatik finalin baş aktörünün, sahadaki on bir oyuncu kadar VAR odasındaki dört hakem olduğunu söylemek artık abartı değil.