SoftBank, Fransa'da veri merkezi inşası için 75 milyar euroya kadar yatırım açıkladı
Japon teknoloji yatırım grubu SoftBank, Fransa'da yapay zeka veri merkezi kapasitesini genişletmek için 75 milyar euroya kadar yatırım yapacağını cuma günü duyurdu. TechCrunch'a göre, şirketin açıkladığı hedef, 5 gigavata kadar ek veri merkezi kapasitesi geliştirmek ve işletmek. Yatırım, AB tarihinde yapılan en büyük tek veri merkezi taahhütlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Açıklama, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un AI infrastrüktür yatırımları için sınır ötesi ortaklıkları çekme stratejisinin bir parçası olarak Paris'te düzenlenen bir Elysée etkinliğinde yapıldı. SoftBank Group başkanı Masayoshi Son, açıklamada 'Fransa, Avrupa'da yapay zekanın merkezlerinden biri haline gelmek için ihtiyaç duyulan altyapıyı destekleyen ilk bir AB ülkesi olacak' dedi. TechCrunch'a göre, taahhütün ilk fazı 30 milyar euro tutarında ve 2027 sonu itibariyle başlatılmış 2 gigavat kapasitenin işletmeye alınmasını içeriyor.
Projenin coğrafi dağılımı, Fransa'nın ülke çapındaki enerji altyapısını yansıtacak şekilde tasarlandı. İlk veri merkezleri Paris'in dışında, Lyon ve Marseille bölgelerinde inşa edilecek; bu noktalar Avrupa fiber bağlantı ağlarının yoğun olduğu yerler. TechCrunch'a göre SoftBank, Fransa Elektrik Şirketi (Electricité de France, EDF) ile uzun vadeli enerji satın alma anlaşmaları imzalamak üzere müzakerelerin son aşamasında. Açıklamanın ardından Fransız EDF hisseleri Paris borsasında yüzde 4.2 yükseldi.
Fransa Cumhurbaşkanı Macron, törende 'yapay zekanın Avrupa'da geliştirilebilmesi için ihtiyaç duyduğumuz altyapı yatırımlarının ilk büyük halkası bugün burada' dedi. AB tarafından geçen yıl yasalaştırılan AI Yasası (Artificial Intelligence Act), yüksek riskli AI sistemlerinin Avrupa içinde geliştirilmesine ilişkin yeni standartlar getirmişti. SoftBank yatırımı, bu standartlara uygun veri merkezi altyapısının inşası anlamına geliyor.
Projenin ölçek hesabı önemli: 5 gigavat kapasite, yaklaşık 3 milyon hanenin yıllık enerji tüketimine eşdeğer. Bu kapasitenin tamamı, hizmet edilecek olan AI modellerinin eğitimi ve çıkarım için ayrılacak. SoftBank, Open AI ve diğer büyük AI laboratuvarlarıyla halihazırda bir altyapı ortaklığına sahip; Stargate adı verilen ABD odaklı bir yatırım, ortak veri merkezi inşası için 500 milyar dolarlık bir taahhüt içeriyor. Fransa yatırımı, Stargate konseptinin Avrupa odaklı bir genişlemesi olarak nitelendiriliyor.
TechCrunch'ın aktardığı analize göre, yatırımın enerji boyutu kritik. 5 gigavat ek elektrik kapasitesi sağlanması, Fransa'nın mevcut nükleer enerji şebekesine ek kapasite eklenmesini gerektiriyor. EDF'in altı nükleer reaktörü, yıllar süren bir bakım sürecinin ardından son aylarda yeniden hizmete giriyor. EDF tarafından, yeni nesil EPR2 nükleer reaktörlerin Fransa Atomik Enerji Komiserliği (CEA) tarafından onaylanması durumunda 2030'lara kadar veri merkezi yatırımları için ek arz sağlanabileceği belirtildi.
Finansman cephesinde, SoftBank'in Vision Fund'ı 30 milyar euro'nun bir kısmını sağlayacak; geriye kalanı için ortak yatırımcılar dahil edilecek. TechCrunch'a göre Mubadala Investment Authority (Birleşik Arap Emirlikleri), Singapur Devlet Yatırım Fonu (GIC) ve Norveç Suverenfonu yatırımın ortak finansman kaynakları olarak görüşmeleri başlattı. Ortak yatırımcı yapısı, SoftBank'in tek başına bu ölçekteki bir taahhütü taşımakta yaşadığı tarihsel zorlukları yansıtıyor.
Fransa'daki AI ekosistemi de yatırımdan etkilenmesi bekleniyor. Mistral AI, LightOn ve diğer Fransız AI laboratuvarları, SoftBank'in yeni veri merkezleri kapasitesinin önceliklendirilmiş erişimini alabilecek. Bu, Avrupa AI ekosisteminin Amerikan büyük teknoloji şirketlerinin (OpenAI, Anthropic, Google) altyapılarına bağımlılığını azaltma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Macron, geçen yıl AB toplantılarında 'Avrupa kendi AI altyapısı olmadan stratejik bağımsızlığını koruyamaz' dedi.
Projenin çevresel boyutu da analiz konusu. 5 gigavat kapasite veri merkezleri yıllık yaklaşık 130 milyon ton CO2'ye eşdeğer enerji üretimi gerektirir. Ancak Fransa'nın elektrik karışımının yaklaşık yüzde 75'i nükleer enerjiden gelir; bu nedenle veri merkezlerinin karbon yoğunluğu, fosil yakıt ağırlıklı diğer Avrupa ülkelerine kıyasla önemli ölçüde daha düşük. Greenpeace France direktörü Jean-François Julliard, TechCrunch'a verdiği açıklamada 'nükleer enerji bağımlı veri merkezleri, kömür bağımlı veri merkezlerine alternatif olarak değerlendirilebilir, ancak su tüketimi ve ısı atığı sorunları hala mevcut'.
Bu makale yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırımcılar ve sektör profesyonelleri, SoftBank yatırımının yatırım kararları üzerindeki etkilerini kendi finansal danışmanlarıyla değerlendirmelidir. Önümüzdeki 6 ay içinde, projenin ilk veri merkezi inşaatının başlama tarihi ile AB'nin AI Yasası kapsamındaki düzenleyici onayları takip edilebilir. TechCrunch'ın haberi, projenin tamamlanmasının yaklaşık 8-10 yıl süreceğini ve bu süre boyunca Avrupa AI ekosisteminin dönüşümünü şekillendireceğini vurguladı.