Anthropic'in 1,5 milyar dolarlık telif uzlaşması yazarların itirazıyla karmaşıklaşıyor
Yapay zeka şirketi Anthropic ile yazarlar arasındaki 1,5 milyar dolarlık telif uzlaşması, yazarların 'avukatlık ücretlerinin orantısız olduğu' yönündeki itirazları üzerine mahkeme onayı geciktirildi. Federal yargıç Vince Chhabria, Cuma günkü duruşmada yazarların itirazlarının önümüzdeki 30 gün içinde mahkeme tarafından değerlendirileceğini açıkladı.
Uzlaşma, Anthropic'in modelinin eğitimi için yazarların telif hakkı taşıyan eserlerini izinsiz kullandığı iddia edilen toplu davanın bir parçası olarak gündeme geldi. 'Bartz v. Anthropic' olarak bilinen dava, ChatGPT'nin yaratıcısı OpenAI'ye karşı süren benzer davalardan bağımsız olarak ilerliyor. Uzlaşmanın yaklaşık 320 milyon dolarlık kısmı, davayı yöneten avukatlık ofislerine ödenecekti.
Yazar avukatlarının önerdiği 320 milyon dolarlık avukatlık ücreti, uzlaşma tutarının yaklaşık %21'ine denk geliyor. Bu oran, ABD federal mahkemelerinin toplu davalarda kabul ettiği avukatlık ücreti standartlarının üst sınırına yakın. Yazar grubu içinden bazı isimler, tutarın 'tarihi bir uzlaşmadan adil olmayan biçimde alındığını' iddia ederek mahkemeye dosya sundu.
İtirazda öne çıkan dört yazar — Ta-Nehisi Coates, Mary Gaitskill, John Banville ve Susan Choi — uzlaşmanın esas amacının yazarları AI eğitiminde haksız fiilden korumak olduğunu, ancak mevcut ödeme dağıtımının yazar başına ortalama 1.500 dolar dolayında kalacağını belirtti. Anthropic ise uzlaşmaya itirazların bir bütün olarak uzlaşmanın geçerliliğine yönelik olmadığını teyit etti.
Anthropic'in CEO'su Dario Amodei, geçen haftaki kazançlar toplantısında uzlaşmanın 'şirketin telif uyumluluğu altyapısını yeniden değerlendirme süresi sağlaması' bakımından önemli olduğunu söyledi. Şirket, 2025-2026 mali yılındaki giderlerinde 1,5 milyar doları doğrudan provizyona ayırdığını ve uzlaşmanın gelir tablosunda doğrudan bir etkisi olmadığını belirtti.
Karşılaştırma için, Google ile yazarlar arasındaki 2008 'Google Books' uzlaşması da benzer bir mahkeme tartışmasıyla karşılaşmıştı. O dönemde 125 milyon dolarlık uzlaşmaya yazar grubu içinden itirazlar yükselmişti; mahkeme nihayetinde uzlaşmayı reddetmişti. Yargıç Chhabria, Cuma günkü açıklamasında 'Google Books emsali bu dosyaya doğrudan uygulanmaz; ancak ücret yapısının makullüğüne dair temel ilkeler ortaktır,' dedi.
Uzlaşmanın yapısal kısmı, Anthropic'in gelecek modellerini eğitirken yazarların eserlerini kullanmaması yönünde bir taahhüt içermiyor. Şirket, bunun yerine yazarlar tarafından özellikle 'opt-out' (kayıt dışı) seçeneği talep edilen eserlerin yeniden eğitim akışına dahil edilmeyeceğini bildirdi. Bu yaklaşım, Avrupa Birliği'nin Yapay Zeka Yasası'nın 53. maddesinde tanımlanan yaratıcı eserlerin tetkik mekanizmasına uygun.
US Copyright Office'in Yapay Zeka eğitimi ve telif konularında yayımladığı son rapor, mahkemeleri 'AI şirketleri ile yaratıcı sektör arasında dönüşümsel kullanımlara ilişkin yeni bir yorum geliştirmek' için teşvik etmişti. Anthropic uzlaşması, ABD federal mahkemelerinde bu rapora doğrudan atıf yapan ilk büyük dava olarak kayıt altına alındı.
Avrupa kıtasından izleyiciler, bu uzlaşmanın Avrupa'daki yapay zeka davalarına da etkisi olacağını söyledi. Almanya'da yazar Andreas Wendt ile yaratıcılık platformu Aleph Alpha arasındaki 2024 davası, uzlaşma yerine kararla sonuçlanmıştı; ancak Bartz v. Anthropic uzlaşma yapısı, Avrupa'daki benzer davalar için bir referans çerçevesi olarak değerlendiriliyor.
Mahkemenin Anthropic uzlaşmasını önümüzdeki 30 gün içinde yeniden ele almasının ardından, uzlaşmanın onaylanması ya da yeniden müzakere edilmesine karar verilecek. Yazar grubu, mahkeme nezdinde aldığı destek artarsa avukatlık ücreti oranını %15 düzeyine çekmek için ek bir öneri sunmaya hazırlanıyor. Anthropic, bu süreçte mahkemeye 'tarafların makul mutabakatla varacağı sonuca saygı duyacağını' bildirdi.