Nvidia bu yıl 40 milyar dolarlık ortaklık-yatırım anlaşmasına imza attı: yapay zeka ekosistemine kontrolün ölçüsü

Nvidia, 2026 yılının başından bu yana yapay zeka şirketlerine 40 milyar doları aşan ortaklık-yatırım yaptı. Bu hacim, sadece dört ay içinde, geçen yılın tamamında yapılan 23 milyar doların yüzde 75 üzerinde. Yatırımların büyük bir bölümü, çiplerinin müşterileri olabilecek şirketlere yönlendirilen "stratejik dengeleme" niteliğinde sermaye katkıları.

Nvidia'nın açıkladığı en büyük hamleleri şöyle: Saat itibariyle 6,5 milyar dolarlık xAI yatırımı (Mart 2026), CoreWeave'e ek 4 milyar dolar (Şubat 2026, kümülatif 9 milyar dolarlık konum), Mistral AI'a 2,8 milyar dolar (Nisan 2026), Lambda Labs'a 1,9 milyar dolar (Şubat 2026) ve Argentina'lı bulut sağlayıcı Siglo'ya 700 milyon dolar (Mart 2026). Yatırımların 32 milyar doları, üç yıl içinde Nvidia GPU'larının önemli bir alıcısı olacak şirketlere yönelik.

Bu yapı, eleştirmenlerin "kompromis edilmiş döngüsel rezervler" olarak adlandırdığı bir mali muhasebe sorununu gündeme getiriyor. Gelir tablosu cephesinde, Nvidia bu yatırımların alıcılarından gelen GPU siparişlerini gelir olarak kayıt ediyor; bilanço cephesinde ise yatırımları sermaye varlığı olarak gösteriyor. Yatırımcılar, bu yapının Nvidia'nın gerçek operasyonel performansını şişirip şişirmediği sorusunu açıkça soruyor.

Financial Times'ın geçen ay yayımladığı bir analiz, Nvidia'nın 2025-2026 dönemindeki gelir büyümesinin yaklaşık yüzde 18'inin bu tür çapraz işlemlerden kaynaklandığını öne sürüyor. Nvidia'nın CFO'su Colette Kress, yatırımcı çağrısında bu yapıyı reddetti: "Yatırımlarımız tamamen pazar dinamiklerine cevaben yapılıyor. Müşterilerimizin bizi GPU yapımıza tercih etmesi, ortaklık-yatırım pozisyonumuzdan bağımsız bir gerçektir."

ABD Antitrust Bölümü'nün eski başkanı Jonathan Kanter, FT'ye verdiği demeçte, "Nvidia'nın yatırım stratejisi, antitrust açısından dikkatle izlenmesi gereken bir model. Tek bir tedarikçinin müşteri ekosistemine sermaye dağılımını kontrol etmesi, dönüşümlü olarak müşterilerin tedarikçi seçimini kısıtlama riskini taşır," dedi. Justice Department, Nvidia'nın AI ekosistemindeki kontrolü hakkında 2024'te resmi bir soruşturma açmıştı; bu soruşturma henüz açıkça sürdürülüyor.

Nvidia'nın 2026'da yatırım yaptığı şirketlerin liste değeri, yatırım sonrası birleşik ölçüsü 480 milyar dolar üzerinde. Bu, dünya çapında yapay zeka ekosisteminin yaklaşık yüzde 31'ine eşit. Bu pay, Microsoft (yüzde 22), Google (yüzde 14) ve Amazon'dan (yüzde 11) belirgin biçimde önde. Sermaye yoğunluğu ile pazar payı arasındaki bu denklem, sektörün gelecekteki rekabet yapısı için önemli ipuçları veriyor.

Bu büyüklükteki yatırımlar Nvidia'nın bilançosunu etkiliyor. Şirketin 2026 ilk çeyrek bilançosu, sermaye yatırımları kalemini geçen yılın aynı dönemine göre dört kat artışla 89 milyar dolarda göstermiş. Şirketin nakit ve nakit benzeri varlıkları ise yıl içinde 145 milyar dolardan 92 milyar dolara geriledi. Yatırımcı şikayet derneği AAII başkanı Charles Rotblut, "Bu rakamlar, Nvidia'nın gerçek operasyonel risk profilinin son üç yıldaki en yüksek seviyesinde olduğunu gösteriyor," dedi.

Diğer büyük teknoloji şirketleri Nvidia'nın bu yapısına farklı tepkiler veriyor. AMD CEO'su Lisa Su, geçen ay düzenlenen Computex'te "Müşterilerimize sermaye yatırımı yapmak iş modelimiz değil. Onlara aralıksız iyi performans veren çipleri sağlamak iş modelimizdir," dedi. AMD'nin AI çip pazar payı 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 12'ye yükseldi (geçen yıl yüzde 8'di), bu da yatırımcıları rakipsizliğe karşı koz aramaya itiyor.

Karşılaşılan bir başka soru, Nvidia'nın yatırım hızının sürdürülebilirliği. 40 milyar dolarlık bir hacim, dört aylık bir süre için tüm Silikon Vadisi VC ekosisteminin altısının üzerinde. Eğer Nvidia bu hızı sürdürürse, yıl sonuna kadar yatırımları 120 milyar dolar olabilir; bu rakam, dünya çapındaki bütün AI startup'larının 2025 sermaye girişinin yaklaşık üçte ikisini oluştururdu.

Nvidia'nın Mayıs 2026 yatırımcı sunumunda CEO Jensen Huang, stratejinin nedenlerini açık biçimde belirtti: "Yapay zeka altyapısının ölçeklendirilmesi yalnızca çip üreterek değil, ekosistemin tamamını sağlam ortaklarla doldurarak yapılır. Bu yatırımlar, GPU'ların gücünü dünyanın hizmetinde olabildiğince hızla yayma stratejimizin parçasıdır." Eleştirmenler ise bu "ekosistem doldurma" stratejisinin Nvidia'yı yapay zekanın merkezi sermaye sağlayıcısı yapma riskini taşıdığını söylüyor. Sonuç bir kez daha, FTC ya da Avrupa Komisyonu'nun masada olup olmadığına bağlı.