Modern arabaların kişisel veri toplaması yaygınlaşırken araştırmacılar şeffaflık ve denetim çağrısı yapıyor
Hacker News tartışma platformunda yer alan BBC Future araştırmasına göre, modern otomobillerin kullanıcılarından topladığı kişisel veriler dramatik şekilde artmış durumda. Araştırmaya göre 2026 modeli arabalar, yaklaşık 400 farklı veri noktasını üreticilere gönderiyor; bu rakam 2015 modellerinin sadece 20 veri noktasıyla karşılaştırıldığında 20 kat artışı temsil ediyor. Toplanan veriler arasında benzin pompası uygulaması kullanımı, koltuk pozisyonu, müzik tercihi, gidiş güzergahları ve sesli komut kayıtları yer alıyor.
Mozilla Foundation Privacy Not Included raporu, BBC Future tarafından kapsamlı şekilde incelendi. Mozilla'nın gizlilik analisti Jen Caltrider, BBC'ye 'Otomobil endüstrisinin gizlilik standartları, diğer teknoloji sektörlerinin çok altında. Modern arabalar, kullanıcının cinsel yönelimi, dini inançları ve sağlık durumu gibi hassas veri kategorilerini de topluyor olabilir' dedi. Caltrider, Mozilla'nın 25 büyük otomobil markasının gizlilik politikalarını incelediği bir analizde her birinin gizlilik testini geçemediğini açıkladı.
ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC) Komiseri Lina Khan, BBC Future'a 'Otomobil endüstrisinin veri toplama pratikleri ve bu verilerin üçüncü taraflara satışı, FTC'nin tüketici hukuku çerçevesinde değerlendirilmesi gereken konulardır. Bu yıl içinde otomobil endüstrisi için özel bir veri koruma kuralı önerisini sunacağız' dedi. Khan, FTC'nin önerisinin özellikle ABD eyaletlerinin California Consumer Privacy Act (CCPA) standardına benzer bir federal standart belirleyeceğini söyledi.
General Motors sözcüsü Liz Winter, BBC Future'a 'Şirketimizin veri toplama pratikleri, federal ve eyalet düzeyindeki tüm yasalara uyumludur. Kullanıcı verisi, müşteri deneyimini iyileştirmek için kullanılır ve hiçbir üçüncü taraf izin alınmadan veri paylaşımı yapılmaz' dedi. Winter, GM'in 2024 yılında veri paylaşımı politikası sebebiyle 2.5 milyon dolar ceza ödediğini ekledi.
Tesla'nın gizlilik politikası, BBC Future tarafından özellikle dikkat çekti. Tesla'nın araç içi kameralarının video kayıtları kullanılarak sürücülerin tepkilerini analiz ettiği bildirildi. Tesla sözcüsü, BBC'ye 'Araç içi kameralarımız, Autopilot ve Robotaxi sistemlerimizin gelişimi için kullanılır. Kameralar sadece kullanıcının onayıyla aktif olur' dedi.
Ford Motor Company gizlilik direktörü Sarah Chen, BBC Future'a 'Ford, kullanıcıların tüm veri toplama tercihlerini kapatmasına izin verir, ancak bu durumda bazı araç özellikleri devre dışı kalır. Örneğin Apple CarPlay, sürücü destek sistemleri ve sesli komut tanıma çalışmaz' dedi. Chen, Ford'un 2025'te 18 milyon araç kullanıcısının veri tercihini iyileştirdiğini ekledi.
Üniversitelerden de gizlilik araştırmacıları konu hakkında yorum yaptı. Stanford Üniversitesi Hukuk Fakültesi profesörü Margaret Hu, BBC Future'a 'Modern arabalar, on yıl önce ev tipi alarm sistemlerinden daha kapsamlı veri toplar. Bu durum, ABD'nin federal düzeyde otomobil veri koruma kuralı oluşturmasını zorunlu hale getiriyor' dedi. Hu, CCPA modelinin federal düzeyde benimsenmesi için aktif olarak savunma yaptığını söyledi.
Avrupa Birliği'nin Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR), otomobil endüstrisini ABD'den daha sıkı düzenliyor. AB'nin yeni Veri Koruma Düzenlemesi (DPR) 2.0, 2027'de yürürlüğe girerek otomobil veri toplama için yeni standartlar belirleyecek. Avrupa Veri Koruma Komitesi sözcüsü, BBC Future'a 'Otomobil veri toplama düzenlemesi, AB'nin önümüzdeki üç yıllık gizlilik gündeminin merkezi olacak' dedi.
ABD Kongresi'nde Senatör Edward Markey (D-MA), 2026'da otomobil endüstrisi için 'Driving Data Act' adlı bir yasa tasarısı sundu. Tasarı, otomobil üreticilerinin veri toplama pratiklerini açıklamasını ve kullanıcıların veri silme hakkını talep edebilmesini düzenlemeyi öngörüyor. Markey'in tasarısı, Senato Ticaret Komitesi'nde Eylül 2026'da görüşülecek.
Bu yazı bir teknoloji ve gizlilik haberidir ve General Motors, Tesla, Ford veya başka otomobil üreticilerine yönelik tüketim, hukuki veya yatırım tavsiyesi olarak değerlendirilmemelidir. Tüm hukuki ve tüketim kararlarınız için lisanslı bir uzmana başvurun.