Tesla'nın açıkladığı kayıtlara göre robotaksi filosunda iki kazada teleoperatörler de rol oynadı
Tesla'nın ABD Ulusal Otoyol Trafik Güvenliği İdaresi'ne (NHTSA) gönderdiği gizlilik kaldırılan kaza raporları, şirketin Austin'de denenen robotaksi filosunda meydana gelen iki kazada uzaktan müdahale eden teleoperatörlerin de rol oynadığını ortaya koydu. Raporlar, robotaksi filosunun ölçeklendirilmesinde Tesla'nın karşılaştığı sorunların kamuya açılan ilk örneği olarak değerlendiriliyor.
İlk kaza, 14 Mart 2026'da Austin merkezinde bir kavşakta meydana geldi. Rapora göre robotaksi, kırmızı ışıkta yanan trafik lambasını yorumlama konusunda gecikme yaşadı; teleoperatör müdahalede bulunmadan önce araç kavşağa girdi ve önündeki sedanın arkasına çarptı. Yaralanma rapor edilmedi; ancak Tesla, bu olayda yaşanan iletişim gecikmesinin saniyenin onda biri civarında olduğunu belirtti.
İkinci kaza, 28 Mart 2026'da Austin'in güneyinde yaşandı. Robotaksi, dar bir sokakta park manevrası sırasında, dışarıdan müdahale eden teleoperatörün geri vites komutuyla bir park halindeki kamyonete çarptı. Tesla, bu olayda 'iki yapay zeka karar düğümü ile insan müdahalesi arasında yanlış senkronizasyon' yaşandığını rapor etti. Yaralanma yine bildirilmedi.
Rapor edilen iki olayda da maddi hasar sınırlı kaldı. Ancak NHTSA, Tesla'nın robotaksi sistemine ilişkin denetim sürecinde teleoperatör müdahalelerinin nasıl belgelendirildiği ve raporlandığı konusunda 'şeffaflık sınırı' olarak değerlendirilen bir alana dikkat çekti. NHTSA Sözcüsü, raporların 'genel kamuya açılan sürümünün, Tesla'nın sektörle paylaştığı bilgilere kıyasla anlamlı bir boşluk içerdiğini' söyledi.
Tesla'nın robotaksi filosu, Haziran 2025'te Austin'de pilot uygulama olarak başlatıldı. Filo şu anda 22 araçtan oluşuyor; Tesla, 2026 yıl sonuna kadar Austin filosunu 100 araca çıkarmayı ve 2027'de Phoenix'te de pilot uygulamayı başlatmayı hedefliyor. Teleoperatörlerin sayısı kamuya açık değil; ancak şirket, her araç için 'kayan vardiyalı uzaktan denetim erişimi' olduğunu doğruladı.
Teleoperatör tartışması, otonom araç sektöründe son birkaç yılın sürekli gündem konularından biri. Waymo ve Cruise, kendi filolarında uzaktan müdahale rolünü kabul etmiş ancak operasyonel detayları gizli tutmuştu. Tesla'nın kaza raporlarında teleoperatörlerin doğrudan rolünün netleştirilmesi, sektör için 'açıklık standartlarının yeniden tanımlanması' olarak okunuyor.
Carnegie Mellon Üniversitesi'nde otonom araç araştırmaları yapan Dr Phil Koopman, TechCrunch'a yaptığı değerlendirmede 'Tesla'nın açıkladığı bu iki olay, robotaksi pilotlarında dünya çapında elde edilen kullanım verilerinde ortaya çıkan en yüksek karmaşıklık seviyesidir,' dedi. Koopman, robotaksi sistemlerinin uzaktan müdahaleli işleyişinin yapısal güvenlik standartlarına yansımasının kaçınılmaz olduğunu söyledi.
ABD'deki düzenleyici tartışmaya paralel olarak Avrupa'da da otonom araç düzenlemeleri yeni bir aşamaya giriyor. Avrupa Komisyonu, 2027'de başlayacak otonom araç tip onay sürecinde teleoperatör rolüne ilişkin tanımlamaları belirleyecek bir taslak düzenleme üzerinde çalıştığını duyurdu. Tesla'nın açıkladığı bilgiler, bu sürecin temel referans dokümanlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Tesla'nın yatırımcı ilişkileri sözcüsü, raporların gizliliğinin kaldırılmasının 'şeffaflık standartlarına bağlılığımızın bir ifadesi' olduğunu belirtti. Şirket, teleoperatör müdahalelerinin oranını paylaşmadı ama 'her 100.000 robotaksi kilometresinde manuel müdahale ihtiyacının on adetten az olduğunu' bildirdi. Bu rakam, sektör genelinde 'Level 4 hazırlığı' için kabul edilen eşiğin altında.
NHTSA, önümüzdeki üç ay içinde Tesla'nın robotaksi raporlama yapısının teknik denetimini tamamlayacağını söyledi. Sonuç raporu, Tesla'nın filo genişletme planına etki edebilecek bir bağlayıcı belge olarak değerlendiriliyor. Tesla, Cuma günü düzenlenen analist toplantısında 2026 yıl sonu hedefini 'denetim sonucunun da etkisiyle' değerlendireceğini açıkladı.