Anthropic ve OpenAI'ın yapay zekâ regülasyonu çatışması ABD ara dönem seçimlerine taşındı
Yapay zekâ sektörünün iki büyük şirketi olan Anthropic ve OpenAI, federal AI regülasyonunun ne kadar sıkı olması gerektiği konusundaki anlaşmazlıklarını siyasi alana taşıdı. The Verge'in detaylandırdığı habere göre iki şirket, Kasım 2026 ABD ara dönem seçimlerine yönelik kendi süper-PAC'larını (siyasi destek komiteleri) kurarak farklı senatör ve milletvekili adaylarına bağış yapmaya başladı. İki şirketin doğrudan karşı karşıya geldiği ilk somut sahne, New York Eyalet Meclisi'nin bir alt seçim bölgesi olan 73. bölge.
73. bölge yarışında Anthropic'in 'AI Safety Forward' adlı süper-PAC'ı, Demokrat Parti adayı Alex Bores'a 750 000 dolar bağış yaptı. Bores, eyalet düzeyinde 'New York AI Liability and Safety Act' adı verilen ve AI sistemlerinin oluşturduğu zarardan dolayı şirketleri sorumlu tutan yasa tasarısının yazarı. Federal düzeyde de Bores, AI güvenlik standartlarının ABD Beyaz Sarayı'nın AI Yöneticisi (AI Director) ofisi tarafından uygulanmasını destekleyen söylem geliştiriyor. Anthropic'in bağışı, Bores'un Aralık 2026 yarışında üst seviye finansman erişimi sağladı.
Karşı tarafta OpenAI'ın 'America's AI Leadership' adlı süper-PAC'ı, aynı bölgede Demokrat aday Bores'a karşı çıkan Cumhuriyetçi aday Jonah Klein'in kampanyasına 400 000 dolar bağışta bulundu. Klein, federal AI düzenlemesinin 'inovasyonu yavaşlatacağı' ve ABD'nin Çin ile teknolojik rekabetinde gerilemeye yol açacağı görüşünü savunuyor. OpenAI'ın yaklaşımı, federal düzenleme yerine 'sanayi öz-düzenlemesi' tercih etmesi yönünde.
İki şirket arasındaki ihtilaf, AI regülasyonu felsefesinden kaynaklanıyor. Anthropic, kurucularının daha önce OpenAI'da çalıştığı ve 'Constitutional AI' yöntemi ile AI güvenliği konusunda akademik bir geçmişi var; şirket, federal düzeyde 'Sorumlu AI Geliştirme Yasası' (Responsible AI Development Act) tasarısını destekliyor. Bu tasarı, 10 milyar dolardan büyük AI yatırımı yapan şirketlerin federal güvenlik denetiminden geçmesini zorunlu kılıyor. OpenAI ise Sam Altman'ın 'aşırı düzenleme tehlikeli' söylemini sürdürerek yalnızca 'voluntary commitments' (gönüllü taahhütler) çerçevesinde işbirliği yapmaya hazır.
Anthropic CEO'su Dario Amodei, Mayıs 2026 başlarında Washington'da senato hesap verme komitesinde verdiği ifadede, 'federal AI güvenlik standartları olmadan, mevcut AI yarışı kontrol dışına çıkma riskinde. Devletin bu yarışı düzenlemesi gerekir' dedi. OpenAI CEO'su Sam Altman ise aynı komitede 'federal düzenlemeyi destekleriz, ancak bunun şirket büyüklüğüne göre uyarlandığı bir yapıda. Küçük startup'lar üzerinde aşırı yük olmamalı' diye konuştu. Altman'ın söylemi, OpenAI'ın küçük AI startup ekosistemini koruma çağrısını içeriyor — ancak eleştirmenler, OpenAI'in 'küçük startup' olarak tanımladığı şirketin sınırının 1 milyar dolar üzeri olduğunu hatırlatıyor.
Anthropic ve OpenAI dışında diğer büyük teknoloji şirketleri de süper-PAC kurma sürecinde. Microsoft'un 'America's Technology Leadership' adlı PAC'ı, OpenAI'in (Microsoft'un büyük yatırımcı olduğu) yaklaşımını destekliyor ve Anthropic ile çelişen federal düzenleme karşıtı kampanya yapıyor. Google'in 'Innovation Forward' adlı PAC'ı ise iki tarafa da bağış yaparak 'her iki yaklaşımdan da öğreneceğimiz şeyler var' yaklaşımını tercih ediyor. Bu, Google'ın 2024 federal AI Yönetici tartışmasındaki nötr pozisyonuyla tutarlı.
New York'un 73. bölge seçimi sembolik öneme sahip. Bölge, New York Şehri'nin batı Manhattan'ında yer alıyor; bölgede çok sayıda AI ve fintech startup'ı, üniversite akademisyeni ve sivil toplum kuruluşu bulunuyor. Bores ile Klein arasındaki sonuç, AI regülasyonu konusunda hangi söylemin seçmen desteği almakta olduğunu gösterecek. Mayıs 2026 başında Public Policy Institute of New York tarafından yapılan bir ankette, bölgedeki seçmenlerin %58'i federal AI güvenlik standartlarına destek verdi, %29'u karşı çıktı, %13'ü 'fikrim yok' dedi.
ABD federal düzeyinde, Sürekli Düzenleyici Komitesi (Joint Standing Committee on AI) Eylül 2026'da Kongre'ye AI regülasyon tasarısı sunmayı planlıyor. Bu tasarının içeriği, Anthropic ile OpenAI'ın görüş ayrılıklarının arasında bir dengeleyici çözüm bulmak zorunda. Komitenin başkanı, Demokrat Senatör Ron Wyden (Oregon), 'her iki AI şirketi de kendi vizyonuna inanıyor, ancak federal politika halkın güvenliğini önceliklendirmeli' dedi. Wyden'ın yorumu, federal Beyaz Saray'ın da konuyu yakından takip ettiğini gösteriyor.
Kamuoyu tarafından, AI şirketlerinin siyasi süper-PAC'ları finanse etmesi tartışmalı bir konu. Sivil toplum kuruluşları (Public Citizen, Common Cause, Electronic Frontier Foundation) bu süper-PAC'ları 'sektörün siyasi etki satın alma çabası' olarak eleştirdi. Anthropic ve OpenAI'in resmi tutumları 'şeffaflık ile bağışta bulunuyoruz' yönünde — ABD Federal Election Commission verileri herkese açık, şirketlerin hangi adaya ne kadar bağış yaptığı yıllık raporlarla yayımlanıyor.
Kasım 2026 seçimleri AI regülasyonu açısından bir dönüm noktası olabilir. Eğer Demokrat Parti Senato çoğunluğunu güçlendirir ve federal AI düzenleme yasasının çıkması yolunda ilerlerse, Anthropic'in pozisyonu siyasi olarak güçlenir; eğer Cumhuriyetçi Parti üstün gelirse, OpenAI'in 'hafif düzenleme' söylemi politik destek kazanır. Bu yazı sektör analizi ve mali raporlama niteliğindedir; bireysel siyasi destek veya seçim tavsiyesi vermez. Süper-PAC bağışlarının seçmen kararı üzerindeki etkisi, akademik araştırma konusu olarak çeşitli üniversitelerin çalışmalarında inceleniyor.