NHS yeni enjekte edilebilir kanser ilacı kullanıma alıyor: hasta başına saatler tasarruf
İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS), Cumartesi başlayan bir kullanım programı ile binlerce kanser hastasına atezolizumab adlı bağışıklık tedavi ilacının enjekte edilebilir versiyonunu sunmaya başladı. Yeni form, mevcut intravenöz infüzyona göre işlemi 60-90 dakikadan yaklaşık yedi dakikaya indiriyor.
İlacın enjekte edilebilir formu, Roche tarafından üretilen Tecentriq SC adıyla biliniyor. Akciğer, mesane ve karaciğer kanserlerinin belirli alt tiplerinde damariçi bir port veya el üstü damar yoluyla uzun infüzyon yerine, bir hemşire tarafından deri altına yapılan tek enjeksiyonla veriliyor. Bir tedavi siklüsü intravenöz versiyonda 60-90 dakika sürerken, deri altı versiyon yedi dakika içinde tamamlanıyor.
NHS England'ın açıklamasına göre, programın ilk yılında 3.500'e kadar uygun hasta düşük süreli versiyondan yararlanacak. Bu, hastane departmanlarındaki ortalama bir yılda yaklaşık 11.500 saatlik tedavi koltuğu süresinin başka hastalar için açılmasına denk geliyor. "Bu, hastalar için, hemşirelerimiz için ve bekleme listemizdeki herkes için bir kazançtır," dedi NHS Onkolojik Tedavi başkanı Profesör Peter Johnson.
Klinik etkinlik açısından deri altı versiyon, 2023'te Lancet Oncology'de yayımlanan IMscin001 faz 3 çalışmasında damariçi formla benzer farmakokinetik profili gösterdi. Tedavi yanıt oranları (yaklaşık yüzde 24 küçük hücreli olmayan akciğer kanseri için) ve genel sağkalım benzer olarak ölçüldü. Yan etki spektrumu da çakıştı; en yaygın etkiler yorgunluk, döküntü ve diyareydi.
Deri altı atezolizumab, Avrupa İlaç Ajansı (EMA) ve İngiliz İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleyici Ajansı (MHRA) tarafından 2024 sonunda onaylanmıştı. Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmellik Enstitüsü (NICE) Mart 2026'da bu yıl içinde devreye girecek dağıtım kararını verdi. NICE'ın hesaplamasına göre kullanılan ek poliklinik kapasitesi, beş yıl boyunca yıllık ortalama 19 milyon sterlin tasarruf üretecek.
Program önce Manchester Christie Hospital, Londra'daki Royal Marsden ve Oxford Üniversite Hastaneleri Trust'ında pilot uygulamayla başladı. Buradaki hasta geri bildirimleri ezici şekilde olumlu oldu. Christie'de tedavi gören 67 yaşındaki Margaret Wilson "Eskiden bütün öğleden sonra hastanedeydim. Şimdi seansa varıyorum, enjeksiyonu yapıyorlar ve aynı gün öğlen yemeği için eve dönebiliyorum," dedi.
Programın geniş ölçekte yayılması altyapı zorluklarıyla karşılaşıyor. Bazı bölge hastanelerinde kemoterapi ve immünoterapi tedavileri için ayrılmış fizik alan yetersiz; deri altı uygulamalar daha hızlı dolaşıyor ama yer hâlâ sınırlı. NHS, bu yıl içinde 110 hastanede uygulamayı standartlaştırmayı planlıyor. Daha küçük hastaneler için aile hekimliği muayenehanelerinde yapılma seçeneği değerlendiriliyor.
Maliyet açısından deri altı form damariçi versiyonla aynı liste fiyatına sahip. Atezolizumab tedavisi 2026'da sterlin başına yaklaşık 4.000 sterlin tutuyor; ortalama bir hastanın yıllık tedavi maliyeti 50.000-65.000 sterlin arasında. NHS, koltuk süresi tasarrufu ve uygulama hemşiresi süresinin yarıya inmesi nedeniyle elindeki bütçeyi daha fazla hastaya yayma planı yapıyor.
Hasta hakları derneği Cancer Research UK programa olumlu yaklaştı ancak "erişilebilirlik henüz coğrafi olarak eşit değil" uyarısında bulundu. Yorkshire ve Birleşik Krallık'ın güneybatısındaki hastanelerde uygulamanın 2026 yılı sonuna kadar başlayamayacağı bildirildi. Cancer Research UK politika başkanı Naser Turabi, "Bu yenilik harika ama hangi adreste yaşadığınıza göre erişiminiz gecikmemeli," dedi.
Bu hamle, NHS'nin kanser tedavilerinde uygulama süreçlerini sıkıştırma stratejisinin parçası. Geçen yıl deri altı pertuzumab+trastuzumab kombinasyonu meme kanseri için onaylandı; bu da bir saatten fazladen iki dakikaya indirdi. NHS England, 2027'ye kadar kanser tedavilerinde toplam koltuk süresinin yüzde 18 azaltılmasını hedefliyor. "Hastaların yaşamını yıkmadan tedavi edilebilmesi NHS'nin görevidir," dedi Johnson.