Etiyopyalı kadın 12 yıllık çocuk sahibi olma çabası ardından beşiz dünyaya getirdi
Etiyopya'da 35 yaşındaki bir kadın, 12 yıllık çocuk sahibi olma çabasının ardından nadir görülen beşiz dünyaya getirdi. Addis Ababa'daki Tikur Anbessa Üniversite Hastanesi'nde 32. haftada doğum yapan annenin beş bebeği — üç kız ve iki erkek — yeni doğan yoğun bakımında inceleniyor. Hastane, doğumun planlı sezaryen ile gerçekleştiğini ve hem annenin hem de bebeklerin durumunun stabil olduğunu açıkladı.
Anne, BBC'ye verdiği röportajda "Yıllarca tek bir çocuk için dua ediyordum, beş tanesi için kutsanmış olmak hayal bile edilemezdi," dedi. 12 yıllık süreç boyunca çift, sırasıyla yumurtlama uyarımı ve daha sonra tüp bebek (IVF) tedavisi denemişti. Hastanenin üreme sağlığı bölümünden Dr Selamawit Tesfaye'ye göre annenin son IVF döngüsünde uygulanan üç embriyo, ikiye ve sonra üçe bölünerek beşli bir gebeliğe dönüşmüştü.
Neonatologist Dr Tewodros Bekele, beş bebeğin doğum kilolarının 950 ila 1.450 gram arasında olduğunu açıkladı. Tüm bebekler nazal CPAP solunum desteğiyle başlangıç yaptı; ikisinin doğum sonrası kuvözden çıkartılarak normal odaya alınması bekleniyor, geri kalan üçünün ise yaklaşık üç hafta daha yeni doğan ünitesinde tutulacağı tahmin ediliyor.
Beşli gebelikler doğal yolla 60 milyonda bir oranında görülürken, IVF teknolojileriyle birlikte oran 250.000'de bir seviyesine yükseliyor. Etiyopya'da bu, son on beş yılın belgelenmiş ikinci beşli doğumu olarak kayıtlara geçti. Bir önceki vaka, 2014 yılında Hawassa'da gerçekleşmişti; o doğumda beş bebekten üçü ilk yıl içinde hayatını kaybetmişti, bu da yeni doğum bakımının önemini hatırlatıyor.
Etiyopya, üreme sağlığı ile ilgili son yıllarda önemli ilerlemeler kaydediyor. Sağlık Bakanlığı'nın geçen yıl yayımladığı verilere göre, ülke genelinde IVF kliniklerinin sayısı 2018'deki dokuzdan 2025 itibarıyla otuz üçe çıktı. Yine aynı dönemde IVF tedavisi sonucu doğan canlı bebek sayısı yıllık 350'den 1.800'e çıkmış durumda.
Ancak ülkenin üreme sağlığı altyapısı, kentsel ve kırsal arasında ciddi eşitsizlikler içeriyor. Tikur Anbessa, Etiyopya'nın ileri bakım sağlayan birkaç ünitesinden biri; benzer bir doğumun Tigray veya Amhara'nın kırsal hastanelerinde yönetilmesi şu anda mümkün olmayabilir. Hastane, beşli doğumların gibi karmaşık vakalar için kullanılabilecek mobil yenidoğan müdahale ekiplerinin oluşturulmasına yönelik bir DSÖ ortaklığı görüşmesinde bulunuyor.
Anne ve baba, isimlerinin gizli tutulmasını talep etti. Çift, Addis Ababa'nın Bole bölgesinde küçük bir restoran işletiyor. BBC'nin söyleşi yaptığı baba, "Beş bebeği nasıl büyüteceğimizi henüz tam çözmedik, ama umut tarafımızda," yorumunu yaptı. Etiyopya hükümeti, çift için bir aile bakım planı paketinin hazırlandığını ve ilk üç yıl boyunca sağlık ve eğitim destekleri sağlanacağını duyurdu.
Klinik açıdan beşli doğumlar, hem annenin hem bebeklerin önünde uzun bir izleme süreci anlamına geliyor. Erken doğan bebeklerin uzun vadeli sağlık riskleri arasında nörogelişimsel gecikmeler, görme problemleri ve solunum güçlüğü yer alıyor. Tikur Anbessa, bebekleri ilk iki yıl boyunca düzenli olarak takip ederek bu riskleri erkenden tespit etmeyi planlıyor.
Dr Tesfaye, doğumun bir başarı hikayesi olduğunu, ancak Etiyopya gibi ülkelerde IVF tedavisinin daha güvenli yapılması için protokollerin gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti. "Çoğu uluslararası kılavuz, IVF döngülerinde ikiden fazla embriyo transferini önermez. Üç embriyo transferi, ülkenin maliyet baskısı altında alınmış bir karardı ve bu vakada beşli bir gebelik üretti. Hâlâ değişimi savunuyorum," dedi.
Beş bebeğin sağlıklı bir biçimde büyümesi, hem ailesine hem de Etiyopya'nın üreme sağlığı topluluğuna umut veriyor. Önümüzdeki haftalar, hem klinik bakımın hem de geniş aileyi destekleyen toplum yapısının test edileceği bir dönem olacak; ancak şu anda annenin söylediği gibi, "Bekleyişimiz değdi."