Zimbabve'nin lityum patlaması: yabancı yatırımcılar kazanırken yerel kazançlar düşük kalıyor

Zimbabve, Afrika'nın en büyük lityum rezervlerine sahip ülkelerinden biri. Hükümet, son üç yıldır ham lityum konsantresi ihracatını yasaklayarak yerel rafineri ve katma değerli üretimi teşvik ediyor. Al Jazeera'nın haberine göre Çin merkezli Zhejiang Huayou Cobalt ve Sinomine Resource Group, Goromonzi ve Bikita bölgelerinde toplam 1,4 milyar dolarlık yatırımla yeni rafineri tesislerinin temelini attı. Yıllık kapasite hedefi 700 bin ton.

Maden iş gücü uzmanları kazançların eşit dağılmadığını söylüyor. Zimbabwe Environmental Lawyers Association direktörü Mutuso Dhliwayo'ya göre yeni tesisler bölgede 12 bin doğrudan ve dolaylı iş yarattı, ancak yerel topluluklar yer altı suyu kirlenmesi ve toprak elden çıkması gibi sorunlardan şikayetçi. Hükümetin gelir paylaşım modeli yıllık 220 milyon dolar düzeyinde; bu rakamın yarısı, üreten bölgelerin belediyelerine aktarılıyor.

Küresel piyasada Zimbabve'nin payı son iki yılda yüzde 4'ten yüzde 14'e çıktı. Goldman Sachs analisti Aditi Krishnan, ülkenin "2030'a kadar küresel arzın yüzde 25'ini sağlayabileceğini" söyledi. Avustralyalı Pilbara Minerals ve Yeni Zelandalı Ioneer da bölgeye geliyor. Lityum karbonat eşdeğer (LCE) referans fiyatı 19 bin dolar/ton, ZSE Mining endeksi ise yıl başından bu yana yüzde 38 yükselmiş durumda.