İngiltere'de doğumların dörtte biri artık acil sezaryen: BBC analizi

İngiltere'de doğumların dörtte birinin artık acil sezaryen ile yapıldığı BBC'nin NHS verileri üzerinde yaptığı analizle ortaya çıktı. Yayıncıya göre 2014-15 sezonunda yüzde 15 civarında olan oran, 2024-25 itibarıyla yaklaşık yüzde 24'e ulaştı; bu yaklaşık üçte birlik bir artış anlamına geliyor.

Acil sezaryenler, doğum süreci başladıktan sonra hızla karar verilen ameliyatlardır ve önceden planlanan sezaryenlerden farklıdır. NHS sınıflandırması; anne ya da bebek hayatının yakın tehlikede olduğu kategori 1'den, durumun acil ama yaşamsal olmadığı kategori 4'e kadar dört aciliyet düzeyi tanımlıyor.

Kraliyet Kadın Doğum Uzmanları Koleji (RCOG) Başkanı Profesör Ranee Thakar, BBC'ye verdiği demeçte, artışın "birden fazla sebebi" olduğunu söyledi. Daha ileri yaşta doğum yapan kadınlar, daha yüksek beden kitle indeksleri ve önceden var olan tıbbi durumların yaygınlaşması bu nedenlerin başında geliyor.

Ayrıca personel sıkıntısı tablonun belirleyici unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. NHS England'in son istihdam verilerine göre ebelik kadrosunda yaklaşık 2.500 boş pozisyon bulunuyor. Klinisyenler, yeterli ebenin olmadığı vardiyalarda doğum sürecinin daha geç müdahale edilen aşamalara taşındığını söylüyor.

İngiliz Ebeler Koleji (RCM) Genel Sekreteri Gill Walton, BBC'ye, "Bir doğum servisinde ebe yoksa, takip de geç oluyor. Geç takip, geç sevk ve sonunda kategori 1 sezaryene yol açıyor" dedi. Walton, NHS'in personel planının on yıllık vaat ettiği işe alımlara kıyasla geride kaldığını da ekledi.

Klinik açıdan acil sezaryenin riskleri planlanmış olanlara göre daha yüksektir. Ek kanama, enfeksiyon ve sonraki gebeliklerde plasenta yapışıklığı oranı daha yüksek raporlanıyor. Anne tarafında posttravmatik stres semptomları ve yenidoğan tarafında solunum sıkıntısı bildirimleri de daha sık.

Bu artış aynı zamanda planlı sezaryen oranındaki yükselişle birlikte değerlendiriliyor. Toplam sezaryen oranı son on yılda yüzde 26'dan yüzde 42'ye çıktı; BBC'nin sayısına göre on doğumun dördünden fazlası artık ameliyatla gerçekleşiyor. Dünya Sağlık Örgütü 2015'te yüzde 10-15 aralığını uygun gördüğünü ancak "oran kendi başına bir hedef değil" diye uyardığını hatırlatıyor.

Uzmanlar, yüksek sezaryen oranının her zaman kötü olmadığını da vurguluyor. Ölü doğum oranlarının düşmesinde ve riskli gebeliklerin daha iyi yönetilmesinde sezaryenin payı büyük. Ancak Profesör Thakar, klinik gerekçesi olmayan acil sezaryenlerin azaltılmasının hem anneler hem de NHS bütçesi açısından öncelik olduğunu söylüyor.

Düzenleyici Bakım Kalitesi Komisyonu (CQC) son raporunda, İngiltere'deki doğum servislerinin yaklaşık yarısının iyileştirmeye ihtiyaç duyduğunu, sekizde birinin ise yetersiz olarak değerlendirildiğini açıkladı. Sağlık Bakanı Wes Streeting, hükümetin ebe işe alımını hızlandıracak yeni bir doğum güvenliği planı üzerinde çalıştığını söyledi.

Veriler tıbbi tavsiye değildir. Gebelik bakımına ilişkin kararlar bireysel hekim değerlendirmesi gerektirir; ailelerin endişeleri için NHS doğum ekibine ya da aile hekimine başvurması öneriliyor.