CDC modeli: Orta Afrika'daki Ebola salgını güçlü önlemler alınmazsa 20.000 vakaya ulaşabilir

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) bilim insanlarının yayımladığı yeni bir modelleme çalışması, Orta Afrika'daki süregelen Ebola salgınının kontrol altına alınmaması durumunda 12 ay içinde 20.000 vakaya kadar büyüyebileceğini öngörüyor. STAT News'in yayımladığı çalışmaya göre, baz senaryo daha alçakgönüllü: 5.000 ile 7.500 arası vaka.

Makalede araştırmacılar, salgının Demokratik Kongo Cumhuriyeti ile Uganda sınırı boyunca kentleşmiş alanlara yayılma riskine dikkat çekiyor. Çalışma yazarlarına göre kötü senaryoyu tetikleyecek üç değişken var: aşı kapsamı, yatak sayısı ve sürveyans gecikmesi.

CDC modelleri Bundibugyo türü Ebola için 28 günlük seri aralığı ve 1,8 ile 2,4 arasında temel üreme sayısı kullanıyor. Bu rakamlar, 2014-15 Batı Afrika salgını sırasındaki Zaire türü için kullanılan değerlere yakın; o salgın 28.000 vaka ve 11.000'den fazla ölümle sonuçlanmıştı.

STAT'a açıklama yapan başyazar Dr. Maria Sundaram, "Bu en kötü senaryo değil, kayıtsız kalma senaryosu. Aşılama hızı önümüzdeki üç ayda iki katına çıkmazsa, eğri yukarı tırmanır" dedi. Sundaram, müdahale paydaşları için "erken uyarı paneli" niteliğinde olan modelin haftalık güncelleneceğini de söyledi.

Deneysel Bundibugyo aşıları için CEPI ve Uluslararası Halk Sağlığı Konsorsiyumu (IAVI) 62 milyon dolarlık ek finansman ayırmıştı; STAT'ın geçen hafta haberini yaptığı doz dağıtım planı şu ana kadar yaklaşık 90.000 doz hedefliyor. Modele göre etkili kapsam için bunun en az üç katına çıkması gerekiyor.

ABD HHS bu hafta, Kenya'da Ebola'ya temas eden yüksek riskli Amerikalıların deneysel terapi MBP-134'e erişimi olacağını doğruladı. Karar, vatandaşları yüksek riskli görevlere göndermeye devam eden ABD'li sağlık kuruluşları için önemli bir politika netliği sağlıyor.

Afrika CDC'sinden Dr Yap Boum, STAT'a, "Aşı çok değerli ama sahada görev gücü, ulaşım ve cenaze hizmetleri gibi temel altyapı eksikleri olmadan sonuç vermez" dedi. Boum aynı zamanda DRC ile Uganda'da sürdürülen çapraz sınır iletişim mekanizmasının kuvvetlendirildiğini söyledi.

WHO ile birlikte hazırlanan 518 milyon dolarlık Afrika CDC müdahale planı, modeldeki en iyimser senaryoyu hedefliyor. Plan, bağışçılara yönelik koordinasyonu sıkılaştırma, sürveyansı dijitalleştirme ve klinik ekiplerin haftalık döngü süreleriyle değiştirilmesi gibi unsurlardan oluşuyor.

Çalışma yazarları, virüsün kentlere yerleşmesi durumunda matematiksel modelin alt sınırının bile aşılabileceğini vurguluyor. Kinşasa, Kampala ve Goma gibi nüfusu yoğun yerleşim merkezlerindeki kuluçka süresinin tanı altyapısının yetiştirebileceğinden hızlı olabileceği belirtiliyor.

Bu içerik genel haberdir, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Ebola'ya yönelik bireysel risk değerlendirmesi için Dünya Sağlık Örgütü'nün ülke seyahat uyarıları, doktor ve aşılama hizmet sağlayıcılarına başvurulması öneriliyor.