Ozempic kullananlar daha az hareket ediyor: çalışma, kilo kaybının yarısının kas olabileceğine işaret ediyor

GLP-1 reseptör agonistleri olarak bilinen ve dünya genelinde milyonlarca kişinin kullandığı semaglutid (Ozempic, Wegovy) ile tirzepatid (Mounjaro, Zepbound) gibi ilaçlar, etkili kilo kaybı sağlıyor. Ancak Science Daily'nin aktardığı yeni bir çalışma, bu ilaçları kullanan kişilerin günlük fiziksel aktivitelerinin belirgin biçimde azaldığını ortaya koyuyor — ve bu durum, kilo kaybının önemli bir bölümünün yağ değil, kas olabileceği yönündeki tartışmayı yeniden alevlendiriyor.

Çalışmada, GLP-1 ilaç kullanıcılarının tedavi başlangıcından sonra adım sayısı, dakikada ortalama hareket yoğunluğu ve haftalık orta-yüksek yoğunluklu aktivite süresi izlendi. Araştırmacılar, kullanıcıların günlük hareket düzeyinin tedavinin ilk üç ayında ölçülebilir biçimde gerilediğini bildirdi. Düşüş, hem mevcut egzersiz alışkanlığı olan hem de hareketsiz bireylerde gözlemlendi.

Uzmanlar bu eğilimi iki temel mekanizmaya bağlıyor. Birincisi iştah baskısı. GLP-1 ilaçları beyindeki açlık ve doygunluk merkezlerini etkilediği için kişi daha az yiyor ve enerji harcaması doğal olarak azalıyor. İkincisi yorgunluk ve hafif kas zayıflığı. İlaçların yan etki profili özellikle ilk haftalarda mide bulantısı ve düşük enerjiye yol açabiliyor; bu da egzersizden kaçınmayı kolaylaştırıyor.

Klinik açıdan en önemli sonuç, kas kütlesi kaybının kilo kaybının yaklaşık yarısına ulaşabilmesi. Faz 3 çalışmalardan derlenen verilerin önceki analizleri de bunu işaret ediyordu. Kas, yalnızca fiziksel güç ya da estetik için değil, glukoz metabolizması, bazal metabolik hız, denge ve düşme önleme açısından da kritik. Özellikle 60 yaş üstü hastalarda kas kaybının uzun vadeli sonuçları daha ciddi olabiliyor.

Bu nedenle yeni klinik kılavuzlar, GLP-1 tedavilerinin bir egzersiz programı ile birlikte verilmesini öneriyor. Direnç (kuvvet) antrenmanı tartışmasız önceliğe sahip: haftada en az iki kez büyük kas gruplarını çalıştıran 30-45 dakikalık seanslar, ilaç kullanan hastalarda kas kaybını ölçülebilir biçimde azaltıyor. Yürüyüş, bisiklet ve yüzme gibi düşük etkili aktiviteler ise enerji harcamasını korumaya yardımcı oluyor.

İkinci bir öneri yeterli protein alımı. Beslenme uzmanları, GLP-1 hastalarının hedef olarak günde 1.2-1.6 gram/kg protein tüketmesini, bu protein alımını gün içinde 3-4 öğüne dağıtmasını öneriyor. Düşük iştahla bu hedeflere ulaşmak için sıvı protein, yumurta, balık ve baklagiller pratik seçenekler olarak öne çıkıyor.

Çalışma, kullanıcıların ilaca başladıktan sonra hareket etmeyi "unuttuğunu" değil; hareket etmenin daha zor hale geldiğini gösteriyor. Hekimlerin uyarısı net: kilo veren bedeni hareketli tutmak, ilacın etkisiyle birlikte gelen yan etkileri dengelemenin temel yolu.

İlaç kesildikten sonra kilonun geri alındığı yönündeki gözlemler de bu noktayı destekliyor. Tedavinin başında oluşturulan egzersiz alışkanlığı, ilaç bırakıldığında kazanılan kas kütlesini korumayı ve metabolik dirayeti sürdürmeyi kolaylaştırıyor.

Uzmanlar son olarak hastaların hekimleriyle açıkça konuşmasını öneriyor: egzersiz programı kişisel tıbbi geçmişe göre uyarlanmalı, kalp hastalığı, ortopedik sorunlar veya denge sorunları varsa fizyoterapist veya egzersiz fizyoloğu desteği alınmalı. GLP-1 ilaçları güçlü bir araç, ama tek başına kullanıldığında potansiyelin tamamına ulaşılamayabilir.

Bu yazı tıbbi tavsiye yerine geçmez. GLP-1 ilaçları ve egzersiz planlamasıyla ilgili sorularınız için kendi hekiminize danışın.