Bugün tarihte: Nagasaki'ye atom bombası atıldı (1945)

9 Ağustos 1945 sabahı, ABD Hava Kuvvetleri'ne ait bir B-29 bombardıman uçağı olan Bockscar, "Fat Man" adı verilen bir plütonyum atom bombasını Japonya'nın güneybatısındaki liman kenti Nagasaki'nin üzerine bıraktı. Bomba, yerel saatle sabah 11:02'de, kentin üzerinde yaklaşık 500 metre yükseklikte patladı.

Asıl hedef aslında Nagasaki değil, yakındaki Kokura kentiydi. Ancak o gün Kokura'nın gökyüzünü kaplayan yoğun bulutluluk ve duman, görsel bombalama için gerekli görüş mesafesini engelleyince, mürettebat yakıt kısıtlamaları nedeniyle ikincil hedef olan Nagasaki'ye yönelmek zorunda kaldı.

Patlama, saniyeler içinde kentin büyük bölümünü yerle bir etti. Tarihçiler, patlamanın doğrudan etkileri ve sonraki aylarda radyasyona bağlı hastalıklar nedeniyle yıl sonuna kadar tahminen 40.000 ila 80.000 kişinin hayatını kaybettiğini belirtiyor; kesin rakam, kayıtların eksikliği nedeniyle tarihçiler arasında hâlâ tartışma konusu.

Saldırı, ABD'nin Hiroşima'ya ilk atom bombasını atmasından yalnızca üç gün sonra gerçekleşti. İki bombalama arasındaki kısa süre, Japon liderliğine müdahale ve değerlendirme için çok az zaman bıraktı.

Aynı gün, Sovyetler Birliği de Japonya'ya karşı savaş ilan ederek Mançurya'ya girdi; bu gelişme, Japon askeri liderliği üzerindeki baskıyı daha da artıran eş zamanlı bir faktör olarak tarihçiler tarafından sıkça vurgulanıyor.

Nagasaki bombalamasının ardından geçen bir hafta içinde, Japonya İmparatoru Hirohito, 15 Ağustos'ta radyoda yayınlanan bir konuşmayla ülkenin koşulsuz teslim olduğunu açıkladı; bu, II. Dünya Savaşı'nın fiilen sona ermesi anlamına geliyordu.

Tarihçiler, atom bombalarının Japonya'nın teslim olma kararındaki ağırlığını hâlâ tartışıyor; bazı araştırmacılar bombalamaların belirleyici olduğunu, diğerleri ise Sovyet müdahalesinin ve Japonya'nın mevcut askeri durumunun da en az o kadar etkili olduğunu savunuyor.

Nagasaki, bugüne kadar bir silahlı çatışma sırasında nükleer silahın kullanıldığı son örnek olmaya devam ediyor. Kentte bugün, saldırının anısına adanan bir Barış Parkı ve müze bulunuyor.

Her yıl 9 Ağustos'ta Nagasaki'de anma törenleri düzenleniyor; bu törenler, hem kaybedilen hayatların anılmasına hem de nükleer silahsızlanma çağrılarına odaklanıyor.

Olayın 80. yıldönümünü aşan bu tarih, nükleer silahların insanlık üzerindeki etkisine dair küresel tartışmanın merkezinde yer almaya devam ediyor; tarihçiler ve politika yapıcılar, bu mirasın gelecekteki silahsızlanma politikalarını nasıl şekillendirmesi gerektiğini tartışmayı sürdürüyor.