İngiltere'de cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar düşerken genital herpes vakaları yükseliyor

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA), 2025 yılı cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar verisini yayınladı. BBC'nin aktardığı rapora göre toplam vaka sayısı 2024'e kıyasla yüzde 5 düşerek 393 bin olarak kaydedildi. Ancak rapor içinde dikkat çekici bir alt veri var: genital herpes vakaları geçen yıl yüzde 18 arttı ve şimdi yıllık 38 binlik bir seviyeye ulaştı.

UKHSA Genel Müdürü Dr Susan Hopkins, BBC'ye verdiği açıklamada 'genel düşüş elbette olumlu bir gelişme, ancak genital herpes tablosundaki yükseliş ciddi dikkat gerektiriyor' dedi. Hopkins, herpes vakalarının özellikle 15 ile 24 yaş arasındaki kadınlarda yoğunlaştığını ve cinsel sağlık kliniklerinin başvurularındaki dağılımın bu eğilimi doğruladığını ifade etti.

Genital herpes, çoğunlukla cinsel temas yoluyla bulaşan herpes simpleks virüsü (HSV) tip 1 ve tip 2 tarafından oluşur. Hastalığın tedavi yoktur; antiviral ilaçlar belirtileri hafifletir ve tekrarlama sıklığını azaltır, ancak virüs vücudan tamamen temizlenemez. Vakaların bir kısmı belirtisiz seyreder, bu nedenle test ve farkındalık çalışmaları kritik öneme sahip.

İngiltere'de aynı dönemde gonore ve klamidya vakalarındaki düşüş ise dikkat çekici. Gonore vakaları yüzde 8, klamidya vakaları yüzde 6 düşüş gösterdi. UKHSA, bu düşüşün arkasında genç yetişkinler arasında kondom kullanımındaki sınırlı artışın ve cinsel sağlık kliniklerine yapılan başvurularda erken teşhislerin payı olduğunu söyledi.

Genital herpes vakalarındaki yükselişin nedenleri arasında yine de tartışma var. UKHSA raporu, 2024 yılında uygulamaya konan yeni hızlı PCR test prosedürünün önceden teşhis edilemeyen vakaları yakaladığını işaret ediyor. British Association for Sexual Health and HIV (BASHH) eski başkanı Dr John McSorley, BBC'ye verdiği yorumda 'tanı kapasitesinin artması bulgu sayısının yükselmesini de açıklayabilir' dedi.

Klinik açıdan herpes yönetimi daha karmaşık. Antiviral ilaç asiklovir ve valasiklovir, semptomları yumuşatıyor ama virüs taşıyıcılığını ortadan kaldırmıyor. Cinsel partnerlerin bilgilendirilmesi, prezervatif kullanımı ve immün sisteme dair değişkenlerle vakaların önlenmesi farklı katmanlar gerektiriyor. Ayrıca tedavi maliyetlerinin NHS bütçesi içerisindeki payı önümüzdeki dönemde artabilir.

UKHSA Bilim ve Politika Direktörü Profesör Andrew Pollard, 'Erkenden teşhis koyulması hem bireysel hem de toplumsal düzeyde önem taşır; mevcut tedavi seçenekleri çevredeki bulaş riskini önemli ölçüde azaltabilir' dedi. Pollard ayrıca okul tabanlı cinsel sağlık eğitiminin Mart 2025'ten itibaren İngiltere'deki güncellenmiş müfredata daha geniş kapsamlı dahil edildiğini belirtti.

Raporun bir bölümü ayrıca Mpox vakalarına da değindi. 2024'te İngiltere'de tekrar gözlenen Mpox vakaları 2025'te düşüş gösterdi, ancak UKHSA aşı kampanyasının ve riskli gruplara yönelik bilgilendirmenin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı. Cinsel sağlık raporu kapsamında HIV vakalarında da yüzde 4'lük bir düşüş kaydedildi.

Ulusal cinsel sağlık örgütü Terrence Higgins Trust'ın icra direktörü Richard Angell, BBC'ye verdiği açıklamada 'genç insanların ücretsiz cinsel sağlık hizmetlerine, özellikle test ve danışmanlığa erişimi korunmalı; bütçe kısıntıları bu hizmetleri zayıflatmamalı' dedi. Angell, klinik kapatma haberlerinin son yıllarda artmasına rağmen UKHSA'nın hizmetlerin sürekliliği konusunda kararlı durduğunu ekledi.

UKHSA'nın bir sonraki raporu Eylül 2026'da yayımlanacak. Çalışmanın ön bulguları, 25 yaş üstündeki yetişkinlerde de herpes vakalarının yavaş bir yükseliş trendinde olduğunu öne sürüyor. Bireysel düzeyde tavsiyeler arasında, cinsel partner değişikliği durumunda düzenli test, herhangi bir belirti durumunda erken tıbbi başvuru ve özellikle uçuk yaralarının açık olduğu dönemlerde cinsel temasın azaltılması yer alıyor. Bu yazı tıbbi tavsiye değildir; spesifik koşullar için kişiler bir sağlık uzmanına başvurmalıdır.