Prostat kanserinde radyoterapi süreleri 20 seanstan 5'e iniyor

İngiltere Ulusal Sağlık Servisi NHS, lokalize prostat kanseri için kullanılan radyoterapi protokolünü kısaltma kararını duyurdu. BBC'nin haberine göre standart 20 seanslık tedavi yerini, beş seansta tamamlanan ve stereotaktik beden radyoterapisi (SBRT) adı verilen yüksek doğruluklu bir yönteme bırakıyor. Yeni protokol, hastanın haftalarca süren randevu yükünü azaltırken klinik etkinliği koruyor.

SBRT, bilgisayarlı tomografi rehberliğinde tümörü milimetrik hassasiyetle hedefleyen yoğunluk ayarlı bir ışın tekniği. Geleneksel radyoterapide doz daha düşük günlük fraksiyonlara bölünürken SBRT, her seansta daha yüksek dozları çevre dokulara zarar vermeden uygulayabiliyor. Bu da toplam tedavi süresini kısaltıyor.

NHS England'ın açıklamasına göre yeni protokol, yıllık yaklaşık 10.000 erkeği kapsayacak. Hastaneye gidiş sayısı 20'den 5'e ineceği için hem ulaşım yükü hem işten kaybedilen zaman ciddi biçimde azalacak. NICE'in (Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmellik Enstitüsü) onayı süreci hızlandırdı.

Klinik temelde yatan kanıt, çok merkezli PACE-B çalışması. Çalışma, beş seanslık SBRT'nin orta riskli ve düşük riskli prostat kanserinde uzun süreli kontrol oranlarında 20 seanslık konvansiyonel radyoterapiyle karşılaştırıldığında non-inferior olduğunu gösterdi. Yan etki profili de benzer ölçüde tolere edilebilir bulundu.

Üroloji ve onkoloji uzmanları, kısa süreli protokolün hasta yaşam kalitesi açısından önemli olduğunu vurguluyor. BBC'ye konuşan Royal Marsden Hastanesi danışman onkoloğu Prof. Nick Van As, kısaltılmış tedavinin 'çalışan ve aile sorumlulukları olan hastalar için büyük bir kolaylık' yarattığını söyledi.

Maliyet tarafında da hesap işliyor. NHS, daha az seans planlandığı için lineer hızlandırıcı (linac) kapasitesinin daha fazla hastaya tahsis edilebileceğini hesaplıyor. Bu da bekleme listelerinin azaltılması için bir kaldıraç olarak kullanılacak.

Protokol her hasta için uygun değil. NHS'nin yayımladığı kılavuza göre yüksek riskli lokal ileri evre tümörlerde veya pelvis lenf düğümlerinin tedavisi gereken vakalarda standart fraksiyonlu yaklaşım sürdürülecek. Hasta seçimi multidisipliner kurullar tarafından yapılıyor.

Prostat kanseri İngiltere'de erkeklerde en sık görülen kanser tipi; yılda yaklaşık 52.000 yeni vaka tespit ediliyor. BBC'nin aktardığı NHS verilerine göre vakaların önemli bölümü erken evrede yakalanıyor ve radyoterapi cerrahiyle birlikte ana tedavi seçeneklerinden biri olmayı sürdürüyor.

Uluslararası bağlamda Avustralya, Kanada ve İskandinav ülkeleri benzer kısa süreli SBRT protokollerini son birkaç yıl içinde standartlaştırmıştı. İngiltere, Avrupa'da bu kararı sistemik düzeyde alan ilk büyük sağlık sistemi konumuna geliyor.

NHS, yeni protokolün ülke genelindeki onkoloji merkezlerine kademeli olarak yaygınlaştırılacağını ve hekim eğitimi programlarının başladığını açıkladı. Hasta gruplarının önümüzdeki haftalarda kılavuzlarda revizyon beklediği belirtildi. Bu içerik tıbbi tavsiye yerine geçmez; tedavi kararı için doktorunuza danışın.