Tüp bebek (IVF) ek tedavileri: yeni çalışma, çoğunun başarıya etkisinin olmadığını söylüyor

Tüp bebek tedavisinde başarı şansını artırdığı iddiasıyla pazarlanan ek tedavilerin ("add-on") büyük çoğunluğunun klinik etkisi ya kanıtlanmamış ya da yokken, hastalara her döngüde binlerce sterlinlik ek maliyet yüklendiği yeni bir kapsamlı incelemede ortaya koyuldu. Guardian'ın salı günkü haberine göre çalışma, kanıta dayalı tıp ile özel klinik ekonomisi arasındaki gerilimi yeniden gündeme getiriyor.

İnceleme, İngiltere'nin İnsan Gamet ve Embriyo İdaresi (HFEA) tarafından yıllar içinde değerlendirilmiş yaklaşık 30 ek tedaviye odaklandı. HFEA'nın "trafik ışığı" sistemine göre yeşil, sarı, kırmızı işaretlerle sınıflandırılan tedavilerin yalnızca bir bölümünde olumlu kanıtların güçlü olduğu görüldü. Yeni analiz, son güncelleme ile birlikte, çoğu ek tedavinin kırmızı veya sarı kategoride kaldığını teyit etti.

Örnek olarak "endometriyal kazıma" (endometrial scratching), embriyonun rahime daha iyi yerleşmesini sağladığı iddiasıyla pazarlanan bir prosedür. Birden fazla rastgele kontrollü çalışmanın bir araya getirildiği inceleme, prosedürün canlı doğum oranını anlamlı şekilde artırmadığını gösterdi. HFEA artık bu uygulamayı kırmızı kategoride listeliyor.

Bir başka örnek, embriyo yapışmasına yardımcı olduğu öne sürülen "embryo glue" (embriyo yapıştırıcı). Guardian'ın aktardığı çalışma, mevcut kanıt tabanının küçük çalışma sayısı ve heterojen popülasyonlar nedeniyle güvenilir bir sonuca varmaya yetersiz olduğunu sonucuna ulaştı.

Ek tedavilerin maliyeti, NHS dışındaki özel kliniklerde tedavi başına 200 ile 1.500 sterlin arasında değişebiliyor. Bir tüp bebek döngüsünün ortalama maliyeti zaten 5.000-7.000 sterlin civarında. Hastaların stres ve umutla, başarı şansını artırdığı söylenen her seçeneğe yönelmesi anlaşılır olsa da, çalışma bu eklemelerin çoğunun bilimsel olarak desteklenmediğini ortaya koyuyor.

Fertility Network UK'nin yöneticisi Gwenda Burns, Guardian'a yaptığı yorumda « insanların duygusal olarak zor bir süreçte oldukları için ek seçenekler önerildiğinde kolayca kabul ettiklerini gözlemliyoruz; ancak bu öneriler için bilimsel temel her zaman güçlü değil » dedi. Burns ayrıca kliniklerin ek tedavi önermeden önce kanıt durumunu net şekilde paylaşmaları gerektiğini söyledi.

HFEA Başkanı Julia Chain, açıklamasında « üreme tedavilerinde kanıta dayalı uygulama, hastaların hem mali yükünü hem duygusal yükünü azaltmak için kritik » dedi. HFEA'nın yeni rehberinde, kliniklerin her ek tedavi için kanıt seviyesini hasta bilgilendirme broşürlerinde açıkça belirtme yükümlülüğü genişletildi.

İnceleme, bazı ek tedavilerin tartışmalı bir biçimde fayda gösterdiğini de kaydetti. Endometrial alıcılık testleri (ERA) gibi belirli alt gruplarda — özellikle defalarca başarısız döngü yaşayan hastalarda — küçük bir fayda gösteren çalışmalar mevcut. Ancak çalışma, bu tür hedefli kullanımın bile genel klinik uygulamada henüz kanıta dayalı önerilere kavuşmadığını vurguladı.

Araştırma ayrıca "intracytoplasmic sperm injection" (ICSI) uygulamasının erkek faktörü olmayan vakalardaki kullanımının da sorgulanması gerektiğini bildirdi. İngiltere'de ICSI'nin yıllar içinde standart bir bölüm haline gelmesine rağmen, kanıt seviyesi tüm endikasyonlar için aynı değil. HFEA, ICSI'yi yalnızca kanıta dayalı endikasyonlarda kullanılmasını öneriyor.

İngiltere'de NHS, üreme tedavisi finansmanı sağlasa da bu tedavilerin büyük çoğunluğu özel kliniklerde gerçekleşiyor. Çalışmanın yazarları, hastaların maliyet ve kanıt arasındaki dengeyi anlamalarını sağlayacak daha fazla şeffaflık ve düzenleyici denetim çağrısı yaptı. Guardian'ın haberinde, son altı ayda HFEA'ya gelen şikayetlerin yüzde 18 arttığı bildirildi.