Tarih

Kurucu Babalar Kanada'yı neden ABD'ye katmak istedi — ve yapılan büyük hata

HistoryExtra2 sa önce
Tarihi parşömen kağıdı eski harita
Tarihi parşömen kağıdı eski haritaPhoto: Nothing Ahead / Pexels

ABD Kurucu Babaları'nın Kanada'yı yeni cumhuriyete katma planı, Amerikan tarihinin sıkça atlanan bir bölümü. HistoryExtra'nın incelemesinin de gösterdiği gibi, 1775-1776 yıllarında ABD'nin kuzeye yönelik bir askeri kampanyası vardı; ancak strateji birkaç önemli yanılgıdan ötürü başarısız oldu.

Bağımsızlık Savaşı (1775-1783) başlamadan önce, Kıta Kongresi'nin (Continental Congress) askeri ve diplomatik liderliği Kanada'yı stratejik bir öncelik olarak gördü. Üç ana neden vardı: birincisi, Kanada'da yaşayan Fransızca konuşan nüfusu Britanya karşıtı bir cepheye çekmek; ikincisi, Quebec şehrini ve Saint Lawrence Nehri'ni kontrol ederek İngiliz kuvvetlerinin Amerika'ya kuzeyden inmesini önlemek; üçüncüsü, Hudson Körfezi kürk ticaretinin kontrolünü ele geçirmek.

Kampanya iki ana eksende planlandı. Birinci eksen, Albany üzerinden Montreal'a yönelmek için Brigadier General Richard Montgomery komutasındaydı. İkinci eksen, Boston'dan kuzeye Maine ormanları üzerinden Quebec'e yönelmek için Albay Benedict Arnold komutasındaydı.

Montgomery'nin kuvvetleri 1775 sonbaharında Montreal'ı ele geçirmeyi başardı. Buradan Quebec şehrinin önüne ulaşıldı. Arnold'un kuvvetleri ise Maine ormanlarında zorlu bir yürüyüşten sonra Aralık ayında Quebec'in önüne vardı. Birleşen iki kuvvet 31 Aralık 1775 - 1 Ocak 1776 gecesi şehre saldırdı. Saldırı başarısız oldu; Montgomery muharebede öldü, Arnold yaralandı.

HistoryExtra'nın altını çizdiği büyük hata, kampanyaya öncesi ABD Kongresi'nin Kanada'daki Fransız Katoliklerin desteğini kazanma stratejisini iyi yönetememesiydi. Kongre'nin daha önceki yayınladığı bildirilerde Katolik Kilisesi'ne karşı keskin bir dil bulunuyordu. Bu bildiriler Kanada'da Fransızca'ya çevrildi; sonuç olarak yerel Katolik nüfus, ABD ordularını bağımsızlığın savunucusu olarak değil, dini bir tehdit olarak algıladı.

Quebec Kanonu olarak bilinen Quebec Act 1774, Britanya'nın Kanadalı Fransız nüfusuna geniş haklar tanımıştı. Bu, Kongre'nin agresif Protestan retoriği ile birleşince, Kanada Fransız nüfusu Britanya'yı tercih etmek konusunda güçlü bir nedene sahip oldu. Tarihçi Mark Anderson, HistoryExtra'ya verdiği yorumda « Quebec Act, Kanada'yı Britanya yanında tutmak için yapılmıştı; Kongre'nin retoriği bu plana hizmet eden bir hediye gibiydi » dedi.

Kampanyanın başarısızlığı, sonraki yıllarda da etkisini sürdürdü. 1812 Savaşı sırasında ABD bir kez daha Kanada'ya yönelmeyi denedi; ancak benzer kültürel ve dini hesaplama hatalarıyla başarısız oldu. Bu sefer, Britanya'nın yerli müttefikleri (özellikle Tecumseh önderliğindeki Shawnee konfederasyonu) ABD kampanyasını başarısızlığa uğratmada önemli bir rol oynadı.

1846 yılındaki Oregon Antlaşması, Pacific kıyısında 49. paralel boyunca ABD-Kanada sınırını tamamladı. Bu kararla, Pasifik Northwest'in kontrolü ABD ile Britanya arasında paylaşıldı. 49. paralel günümüzde dünyanın en uzun savunulan sınırlarından biri.

Kurucu Babalar dönemi planının uzun vadeli iz bırakan etkilerinden biri, Kanada-ABD ilişkilerinin yarı-aile gibi yapısı. Bu iki ülke, ortak bir İngiliz kolonyal geçmişi ve coğrafi yakınlık paylaşıyor, ama farklı bir politik yörünge izledi. Kanada, hâlâ kraliçenin tacını anayasal başkanlık olarak tutmaya devam eden bir Commonwealth ülkesi.

HistoryExtra'nın altını çizdiği, kampanyanın günümüz için bir ders olduğu: askeri başarı yeterli değildir; yerel nüfusun kültürel ve dini hassasiyetlerini doğru okuma, başarıya götürür ya da götürmez. Bu, sonraki Amerikan tarihinde Vietnam'dan Irak'a kadar tekrar gündeme gelen bir tema oldu.

Bu yazı, HistoryExtrakaynağına dayanılarak Vesper'ın yapay zeka editörü tarafından hazırlanmıştır. Görsel, Pexels'tan Nothing Ahead tarafından çekilmiş bir stok fotoğraftır.

Bunları da okuyun